«Tου κύκλου τα γυρίσματα που ανεβοκατεβαίνου
και του τροχού που ώρες ψηλά κι ώρες στα βάθη πηαίνου,
και του καιρού τ’ αλλάματα που αναπαημό δεν έχου,
μα στο καλό κ’ εις το κακό περιπατούν και τρέχου
και των αρμάτω οι ταραχές, έχθρητες και τα βάρη,
του Eρωτα η εμπόρεση και της φιλιάς η χάρη,
αυτάνα μ’ εκινήσασι τη σήμερον ημέρα
ν’ αναθιβάλω και να πω τα κάμαν και τα φέρα
σ’ μια κόρη κ’ έναν άγουρο που μπερδευτήκα ομάδι
σε μια φιλιάν αμάλαγη, με δίχως ασκημάδι.
Kι όποιος του πόθου εδούλεψε εισέ καιρό κιανένα
ας έρθη για ν’ αφουκραστή ό,τι ,ναι εδώ γραμμένα.
Aφουκραστήτε το λοιπό…»

Οι στίχοι αυτοί αποτελούν την αρχή της πιο διάσημης ελληνικής ιπποτικής μυθιστορίας. Πρόκειται για τον «Ερωτόκριτο» του Βιτσέντζου Κορνάρου, ένα έπος που μας κληροδοτείται από τον 17ο αιώνα και αγαπήθηκε όσο λίγα από τον ελληνικό λαό στους προηγούμενους αιώνες. Το έπος έχει ασκήσει τεράστια επιρροή και στους μετέπειτα Έλληνες λογοτέχνες – ακόμη και σε αυτούς που δεν τους άρεσε.

Στους περισσότερους  το όνομα θα σας  θυμίζει κάτι αμυδρά. Πρόκειται για ένα από τα κείμενα που προσπερνάμε στην λογοτεχνία του σχολείου προς  χάρη άλλων Ελλήνων λογοτεχνών.  Όσοι ήδη το αναγνωρίσατε μπράβο σας, άριστα δέκα.  Όσοι το έχετε ήδη διαβάσει στην έμμετρη μορφή  του  (και είστε λίγοι, το ξέρουμε) αξίζετε συγχαρητήρια. Εσείς καταλαβαίνετε καλύτερα από όλους γιατί το κείμενο μάγεψε τρεις σύγχρονους δημιουργούς ώστε να αφιερώσουν μήνες από την ζωή τους με σκοπό να μεταφέρουν τον Ερωτόκριτο  σε μία μορφή προσιτή στον σύγχρονο αναγνώστη. Ο Γιώργος Γούσης (σχέδιο) και οι Δημοσθένης Παπαμάρκος και Γιάννης Ράγκος (σενάριο) μετέτρεψαν την κλασική έμμετρη μυθιστορία από δημοφιλές έπος σε δημοφιλές graphic novel.

Ήδη από τους πρώτους στίχους καταλαβαίνουμε τα βασικά θέματα του «Ερωτόκριτου»: Έρωτας, φιλία, τιμή, πίστη, γενναιότητα. Γύρω από αυτά περιστρέφονται πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα όπως η διαφορά των κοινωνικών τάξεων, πολιτικές συμμαχίες μεταξύ κρατών και η θέση της γυναίκας. Υπάρχει όμως έντονο και το στοιχείο της μαγείας, που έχει καίριο ρόλο μέσα στην ιστορία.

Η ιστορία ξεκινάει με τον Ερωτόκριτο να κάνει καντάδα κάτω από το παράθυρο της αγαπημένης του Αρετούσας, κόρης του ρήγα των Αθηνών. Η Αρετούσα ακόμη δεν γνωρίζει ποιος είναι ο άγνωστος τροβαδούρος που της έχει κλέψει την καρδιά. Δεν τον γνωρίζει ούτε και ο πατέρας της, που στέλνει στρατιώτες να τον βρουν και να τον συλλάβουν. Ο Ερωτόκριτος με τη βοήθεια του καλύτερου του φίλου Πολύδωρου καταφέρνουν να διαφύγουν σκοτώνοντας τους στρατιώτες.

Καταλαβαίνοντας πως η διαφορά των τάξεων μεταξύ του Ερωτόκριτου και της Αρτεούσας είναι πολύ μεγάλη, ο Ερωτόκριτος αποφασίζει να φύγει από την Αθήνα με σκοπό να την ξεχάσει. Γυρίζει εσπευσμένα όμως όταν μαθαίνει πως ο πατέρας του είναι βαριά άρρωστος, καθώς κάποιος άγνωστος τον έχει δέσει με μάγια. Επειδή ο πατέρας του Ερωτόκριτου είναι από τους πιο έμπιστους και αγαπημένους συμβούλους του βασιλιά, η Αρετούσα μαζί με την μητέρα της τον επισκέπτονται για να μάθουν νέα για την υγεία του. Εκεί η Αρετούσα μαθαίνει τυχαία πως ο Ερωτόκριτος είναι ο άγνωστος τραγουδιστής, κάτι που δεν γνωρίζουν ούτε οι γονείς του Ερωτόκριτου.

Η Αρετούσα ανταποκρίνεται έμμεσα στα συναισθήματα του Ερωτόκριτου. Αρχίζει να είναι αφηρημένη και να μην έχει όρεξη (χαρακτηριστικά σημάδια ερωτευμένων στην ιπποτική μυθιστορία) και για να της φτιάξει το κέφι ο πατέρας της  διοργανώνει μια κονταρομαχία όπου θα συμμετέχουν ιππότες από πολλές χώρες. Στην κονταρομαχία κερδίζει ο Ερωτόκριτος, και από εκεί ξεκινάει η επαφή των δύο νέων.

Οι δύο ερωτευμένοι περνούν νύχτες ολόκληρες συζητώντας στο παραθύρι της Αρετούσας. Μην αντέχοντας να ζει μακριά του, η Αρετούσα προτρέπει τον Ερωτόκριτο να την ζητήσει επίσημα. Πίστευε πως ο πατέρας της δεν θα αρνηθεί επειδή γνωρίζει την εμπιστοσύνη και την αγάπη που έχει ο ρήγας για τον σύμβουλο του. Τα πράγματα όμως έχουν εντελώς διαφορετική κατάληξη. Ο ρήγας προσβάλλεται από την πρόταση, ο πατέρας του Ερωτόκριτου χάνει την εμπιστοσύνη του και ο Ερωτόκριτος εξορίζεται. Πριν φύγει όμως αποχαιρετά την Αρετούσα, η οποία του ορκίζεται αιώνια πίστη και αρραβωνιάζεται μαζί του δίνοντας του το δαχτυλίδι της. Μετά από αυτό το επεισόδιο ο πατέρας της αποφασίζει να την παντρέψει με τον γιο του ρήγα του Βυζαντίου. Η Αρετούσα αρνείται, ο ρήγας θυμώνει και την φυλακίζει μέχρι να αλλάξει γνώμη.

Ο καιρός περνά και η Αθήνα βρίσκεται σε πόλεμο με τους Βλάχους. Ο Ερωτόκριτος γυρίζει στην Αθήνα για να πολεμήσει, μεταμφιεσμένος με την βοήθεια μαγείας. Ξεχωρίζει στην μάχη, όπου κατορθώνει να σώσει και την ζωή του Βασιλιά. Το τέλος του πολέμου κρίνεται από μία ηρωική μονομαχία μεταξύ του πρόμαχου των Βλάχων και του πρόμαχου των Αθηνών που είναι ο Ερωτόκριτος, ο οποίος καταφέρνει να κερδίσει με μεγάλη δυσκολία.

Ως ανταμοιβή, ο ρήγας των Αθηνών του προσφέρει αυτό που έσωσε: το βασίλειο του. Ο –μεταμφιεσμένος ακόμη- Ερωτόκριτος αρνείται, και ζητάει μόνο αντάλλαγμα το χέρι της Αρετούσας. Έχοντας χάσει κάθε ελπίδα να παντρέψει την κόρη του με κάποιον άλλο, ο ρήγας του λέει πως εάν τον δεχτεί η Αρετούσα θα τον παντρέψει ευχαρίστως μαζί της.

Ο Ερωτόκριτος συναντά ξανά την αγαπημένη του στο μπουντρούμι που αυτή είναι κλεισμένη τα τελευταία χρόνια. Η Αρετούσα εξακολουθεί να αρνείται και ο Ερωτόκριτος δοκιμάζει την αγάπη της λέγοντας διάφορα ψέματα. Έχοντας πειστεί για την αγάπη της ο Ερωτόκριτος αποκαλύπτεται. Το τέλος της ιστορίας έρχεται με την αποκάλυψη του Ερωτόκριτου στον ρήγα και την υπόλοιπη αυλή, και φυσικά με τον πολυπόθητο γάμο μεταξύ των δύο ερωτευμένων.

Η γλώσσα του κειμένου είναι μία μείξη του αυθεντικού και της σύγχρονης ελληνικής. Στους διαλόγους έχει γίνει απόδοση του κειμένου στην νεοελληνική με σεβασμό στο κείμενο του Κορνάρου, ενώ στην αφήγηση περιλαμβάνονται αυθεντικά αποσπάσματα του έπους. Με αυτόν τον τρόπο οι δημιουργοί γαργαλούν τον αναγνώστη ώστε να ψάξει να βρει και να διαβάσει το πρωτότυπο κείμενο, μία από τις μεγάλες επιτυχίες του εγχειρήματος.

Και δεν είναι η μοναδική επιτυχία. Βασισμένοι στην σκόπιμη αοριστία του Κορνάρου σχετικά με την εποχή που διαδραματίζονται τα γεγονότα, οι δημιουργοί εμπνέονται από ένα ευρύτατο φάσμα τεχνών και επιρροών. Η Αθήνα του Κορνάρου είναι μία μείξη από αρχαία Αθήνα, μεσαιωνική, βυζαντινή, βενετσιάνικη . Όλα αυτά διαφαίνονται στην εικονογράφηση και προκαλούν τον αναγνώστη να ψάξει ακόμη περισσότερο την άγνωστη ιστορία της Αθήνας. Όπως ακριβώς ανακαλύπτει ξανά τον «Ερωτόκριτο», έτσι να ανακαλύψει τον πλουσιότατο Ελληνικό μεσαίωνα που στριμώχνεται στα σχολικά εγχειρίδια λόγω του αρχαίου κάλλους και της Ελληνικής Επανάστασης. Το εικαστικό αποτέλεσμα είναι ισορροπημένο και ευχάριστο, και είναι ένα έργο που μπορεί να διαβαστεί ξανά και ξανά χωρίς να κουράσει. Σε όλα τα επίπεδα πρόκειται για μία εξαιρετική και πολύ προσεγμένη δουλειά. Αξίζει τον χρόνο σας και σίγουρα την υποστήριξη σας.

Ο «Ερωτόκριτος» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Polaris.