Μπορεί ένα συνηθισμένο φυσικό γεγονός, μια δυνατή καλοκαιρινή καταιγίδα, να γίνει αφορμή για κοσμογονικές εσωτερικές αλλαγές; Πώς συνδέονται μεταξύ τους οι περίπου δεκαπέντε διαφορετικοί ήρωες και τι αφήνει πίσω του το μετά;

 

«Στις 12:01 το μεσημέρι, σύστημα πολυκυτταρικών καταιγίδων, μεγάλης έκτασης, προσέγγισε την Αττική από τα Β-ΒΔ και σε ελάχιστο χρόνο κάλυψε σχεδόν ολόκληρο τον αττικό ουράνιο θόλο».

 

Τα γεγονότα ξετυλίγονται σε έναν χώρο πολυπολιτισμικό, πολυεπίπεδο, οικείο και ταυτόχρονα απόμακρο: την Αθήνα του 2009. Η πλοκή είναι χωρισμένη σε κεφάλαια – πριν, κατά τη διάρκεια και στο τέλος της βροχής – μέσα στα οποία περικλείονται οι ξεχωριστές προσωπικές πορείες. Σύντομες, καθημερινές και αναγνωρίσιμες στην αρχή, βαθύτερες, ουσιαστικότερες και επώδυνες στη συνέχεια. Μέσα στις σελίδες χτυπά η καρδιά της Μυρτώς, του Νταράν, του Τάσου, του Νίκου, του Ηλία, της Ναυσικάς…Κάποιοι από αυτούς παίρνουν ριζοσπαστικές αποφάσεις για τη ζωή τους, άλλοι μένουν μόνοι, άλλοι συμφιλιώνονται, άλλοι φτάνουν στα άκρα.

 

Ο σκελετός του κειμένου με την πρώτη ματιά ίσως φαίνεται απλός, αλλά δεν είναι. Όπως ανοίγουν οι ουρανοί, έτσι ανοίγουν και αποκαλύπτονται και οι μέσα ουρανοί των ανθρώπων. Η βροχή είναι το έναυσμα, ο καταλυτικός παράγοντας, ο απρόβλεπτος, που με τη σαρωτική του δύναμη ανατρέπει τα πάντα, γυρίζει τα μέσα έξω. Το κείμενο δεν παύει στιγμή να μας το υπενθυμίζει καθώς είναι γεμάτο από λέξεις συνώνυμες και περιγραφικές – μπόρα, διάφανη κουρτίνα, ουράνιο εργοστάσιο – στον τίτλο περιέχεται η λέξη βροχή, ο άνθρωπος αποτελείται κατά 70 τοις εκατό από νερό.

 

Ο παραλληλισμός της αλληλένδετης σχέσης Φύσης – ανθρώπου είναι πανταχού παρών. Πριν από το ξέσπασμα, τα συναισθήματα, οι καταστάσεις, οι εξαρτήσεις, οι επιθυμίες συσσωρεύονται όπως τα σύννεφα και μόλις το δυναμικό του φορτίου – φυσικού και ψυχικού – φτάσει στο κατάλληλο σημείο, ένας ηλεκτρικός σπινθήρας είναι αρκετός για να τεθούν σε λειτουργία οι συμπαντικές και εσωτερικές κινητήριες δυνάμεις.

 

Το νερό γίνεται ο εξωτερικός παράγοντας που ξεπλένει το σώμα κι αφήνει την ψυχή γυμνή να έρθει αντιμέτωπη με όσα έκρυβε, δεν τολμούσε ή ανεχόταν για χρόνια. Τα φιλοσοφικά και θρησκευτικά στοιχεία είναι αρκετά, τα νοήματα συμπυκνωμένα, ενώ συχνά η ατμόσφαιρα σε συνδυασμό με τις συνεχείς αναφορές στο υγρό στοιχείο γίνεται έντονα ερωτική.

 

Ο λόγος είναι αδρός, ζωντανός και δεν έχει ενιαίο ύφος αλλά μεταβάλλεται ανάλογα με τον χαρακτήρα που περιγράφει κάθε φορά: αλλού η γλώσσα γίνεται κοφτή με σύντομες, ρεαλιστικές προτάσεις κι αλλού εμφανίζεται με μεγάλες περιόδους, αινιγματική κι αιχμηρή σαν ξυράφι όσο χυδαία είναι και η πραγματικότητα που αφηγείται. Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν στιγμές που διαθέτουν έντονο συγκινησιακό φορτίο.

 

«Το βιβλίο της βροχής» δεν αρκείται σε ένα επιφανειακό διάβασμα, χρειάζεται χρόνο και διαύγεια προκειμένου να ανακαλύψει ο αναγνώστης τα μυστικά που είναι θαμμένα στα βαθύτερα στρώματά του.

 

Ο επίλογος του συγγραφέα και των πραγμάτων αφήνει μια ηλιαχτίδα αισιοδοξίας, όπως συμβαίνει πάντα μετά τη βροχή. Κι ο κόσμος θα τελειώσει πάλι με έναν κατακλυσμό, μια «καταιγίδα αγάπης» που θα περικλείει την αλήθεια και την ελπίδα για κάτι υψηλότερο.

 

Info

Το βιβλίο του Αλέξη Σταμάτη «Το βιβλίο της βροχής» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.