Παρακολουθήσαμε την παράσταση «Λεωφορείο ο Πόθος» στο Σύγχρονο Θέατρο, μια παραγωγή της Ομάδας Νάμα στο πλαίσιο της συνεργασίας του θεάτρου Επί Κολωνώ με το Σύγχρονο Θέατρο. Το έργο, γραμμένο το 1947, ένα αριστούργημα θεατρικού ρεαλισμού του 20ου αιώνα, καθιέρωσε τον Τένεσι Ουίλιαμς ως ένα από τα σημαντικά ονόματα του αμερικανικού θεάτρου.

Οι ήρωες του Τένεσι Ουίλιαμς, ηττημένοι, οδηγούνται σε μια απόλυτη μοναξιά. Φλερτάρουν με την τρέλα και το θάνατο, γίνονται έρμαια του χρόνου που είναι αμείλικτος και της βαναυσότητας των άλλων σε έναν αμερικανικό Νότο έκπτωτων αγγέλων. Η παράσταση που σκηνοθέτησε η Ελένη Σκότη ζωντάνεψε επί σκηνής τους εσωτερικούς κραδασμούς και τις εκρήξεις των χαρακτήρων του «Λεωφορείο ο Πόθος». Τα σκηνικά του Γιώργου Χατζηνικολάου ανέδειξαν το ύφος του έργου. Οι ερμηνείες των ηθοποιών λειτούργησαν με τρόπο τέτοιο, που ρόλος και ηθοποιός έγιναν ένα.

O ηθοποιός Γιάννης Τσορτέκης μας μίλησε για την παράσταση, τον ρόλο του και την οπτική του πάνω σε θέματα που θίγει το έργο.

Υποδύεσαι τον Στάνλεϋ Κοβάλσκι στο έργο «Λεωφορείο ο Πόθος» του Τένεσι Ουίλιαμς.

Ο Στάνλεϋ Κοβάλσκι, όπως και όλα τα πρόσωπα των έργων του Ουίλιαμς, είναι πρόσωπο που έχει περάσει από τη ζωή του συγγραφέα. Ο Στάνλεϋ είναι Πολωνός μετανάστης, δεύτερης γενιάς Αμερικανός. Έχει το απωθημένο ενός καταπιεσμένου ανθρώπου που επί της ουσίας δεν έχει προλάβει να εγκατασταθεί ακόμα κάπου. Μένει στο Νότο, παρ’ όλο που η πρώτη φουρνιά μεταναστών Πολωνών έμειναν στο Βορρά λόγω των ορυχείων. Έχει ζήσει δύσκολα κι επικίνδυνα τη ζωή του, έχει την εμπειρία του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου και τον συναντάμε στο έργο δύο χρόνια μετά.

Βρισκόμαστε σε μια Αμερική που έχει αρχίσει να έχει μια οικονομική ανάπτυξη, οπότε με τα όποια προσόντα διαθέτει ο Στάνλεϋ εργάζεται σε μια εταιρία με ανταλλακτικά. Δεν έχει περιουσία ούτε κάτι από το παρελθόν με το οποίο να είναι δεμένος. Έχει αφήσει τα πάντα πίσω του για να ξεκινήσει από την αρχή και να γίνει αποδεκτός στην κοινωνία. Η σύντροφός του Στέλλα και το παρόν του είναι τα μόνα που έχουν σημασία για εκείνον.

Μέσα στο έργο παρατηρούμε, ότι έχει ανάλογη συμπεριφορά, από την άλλη πλευρά του νομίσματος, με την Μπλανς Ντυ Μπουά, γιατί έχουν τα ίδια ανοιχτά θέματα. Απλώς, επειδή εκείνος είναι αρσενικό κι εκείνη θηλυκό, τα ίδια θέματα γράφουν διαφορετικά σε έναν άνδρα σε σχέση με μια γυναίκα. Και οι δύο έρχονται σαν τραυματίες, όπως άλλωστε όλοι μας. Το θέμα είναι κάτω από ποιες συνθήκες προλαβαίνει να προκύψει ποιο τραύμα, που θα σε καθηλώσει και θα σε οδηγήσει να συμπεριφέρεσαι με ένα συγκεκριμένο τρόπο.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ο Στάνλεϋ μπορεί να έχει ίσες ευκαιρίες με έναν Αμερικανό;

Όχι, δεν το πίστεψα ποτέ. Η ιστορία εκτυλίσσεται μέσα σε «γκέτο». Υπάρχουν στοιχεία πολυ-πολιτισμικά, έχουμε τον Πάμπλο, τον Μιτς, τον Στηβ, τον Στάνλεϋ, τέσσερις διαφορετικές καταγωγές. Ακόμα κι αν έχουν κάποια ευκαιρία να εξελιχθούν σε επίπεδο καριέρας, μπορούν μόνο μέσα στα κλειστά πλαίσια της μικρής κοινωνίας που ζουν. Η Λουιζιάνα σταματάει στο ποτάμι και τη θάλασσα. Πέρα από εκεί είναι δύσκολο να κάνεις βήματα σαν να ήσουν Αμερικανός.

Ο Στάνλεϋ, όπως και η Μπλανς, είναι πρόσφυγες. Φεύγουν προς κάπου με ανάγκη να εγκατασταθούν σε ένα μέρος και να ηρεμήσουν. Όμως δεν θα είναι ποτέ ήσυχοι, είναι σε επιφυλακή για το πότε θα έρθει το κακό, το οποίο εμφανίζεται στο έργο εντελώς παράδοξα με τον ερχομό της Μπλανς.

Έχει καλά στοιχεία ο Στάνλεϋ;

Όλοι οι άνθρωποι έχουν. Όπως και όλοι οι άνθρωποι, αν τους ενοχλήσεις, θα αντιδράσουν.  Η Μπλανς διαταράσσει τη ρουτίνα του. Μια υπόθεση ζωτικής σημασίας, καθώς η λέξη ρουτίνα (route) σημαίνει τον δρόμο που ο Στάνλεϋ γνωρίζει, πορεύεται με ασφάλεια και παρεκκλίνει μόνο όταν ο ίδιος το θελήσει.

Τον αγαπάω τον Στάνλεϋ και τον εκτιμώ. Δεν είναι εκ προοιμίου ο κακός, είναι άνθρωπος, όπως και η Μπλανς δεν είναι μόνο αλκοολική ή πόρνη. Αυτές οι αλλαγές στη ζωή του τον φέρνουν σε μια άμυνα.

Η Μπλανς όμως είναι συμπαθητική στο κοινό, ενώ ο Στάνλεϋ γίνεται από αντιπαθής έως και μισητός στο θεατή.

Αλίμονο αν συμπαθούσαμε τον Στάνλεϋ που βλέπουμε επί σκηνής. Η συμπόνια όμως που αισθάνεται κάποιος για την Μπλανς είναι η συμπόνια που θα ήθελε οι άλλοι να του δείξουν. Ο Στάνλεϋ υφίσταται ξαφνικά μια επικριτική στάση από έναν άνθρωπο που έρχεται απέξω και ταράζει τη ζωή του. Εκείνος έχει φτιάξει μια ζωή που του αρέσει. Εργάζεται σκληρά και ό, τι κερδίζει είναι για την Στέλλα. Είναι ένας καθαρός άνδρας. Δεν παίζει κανένα παιχνίδι, είναι το πιο ακέραιο πρόσωπο.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Η Στέλλα φωνάζει στον Στάνλεϋ: «Η Μπλανς ήταν τρυφερή, αλλά τη ρημάξατε εσείς και οι όμοιοί σου!» Πιστεύεις ότι η Μπλανς είναι άμοιρη ευθυνών για την κατάληξή της;

Όχι, κανείς δεν είναι άμοιρος ευθυνών. Ο θεατής βλέπει το αποτέλεσμα και επιλέγει να αφήνει απέξω το λόγο που οδηγήθηκε εκεί η Μπλανς. Γι΄αυτό κι ο Στάνλεϋ είναι απορριπτέο πρόσωπο, ο θεατής συνεχώς θέλει να τον αφήνει απέξω. Η αλαζονεία της Μπλανς είναι μακράν πιο έντονη από του Στάνλεϋ και ίσως εκείνη θα έπρεπε να μισήσουμε. Τα κλισέ που μάθαμε και τα βιώνουμε καθημερινά στην πράξη υπαγορεύουν, ότι μια γυναίκα είναι πιο αδύναμη από έναν άνδρα, γιατί όταν ο άνδρας υψώσει τη φωνή του θεωρείται bullying, αλλά δεν είναι το ίδιο, όταν μια γυναίκα το κάνει με λεπτεπίλεπτες τεχνικές.

Πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος των ανθρώπων που έρχονται στο διάβα μας για την εξέλιξή μας;

Πιστεύω στην νομοτέλεια των πραγμάτων. Ενώ πιστεύουμε ότι επιλέγουμε, μάλλον έχουμε επιλεγεί. Εννοείται πως όλα τα σημεία, οι άνθρωποι, τα αντικείμενα, οι καταστάσεις ορίζουν την πορεία μας. Ο θάνατος του αγοριού της Μπλανς άλλαξε την πορεία της, όμως αυτόν τον δρόμο αναπόδραστα θα έπαιρνε. Τίποτα δεν είναι τυχαίο. Γι αυτό και θεωρώ την κάθε συνάντηση στη ζωή μας σημαντική και μοναδική.

Βρήκες κοινά στοιχεία με τον Στάνλεϋ ή άντλησες από δικά σου στοιχεία για να ενσαρκώσεις το ρόλο;

Θεωρώ ότι ρόλος είμαι πάντοτε εγώ σε συνθήκη. Υπήρχαν στοιχεία συλλήβδην διαφορετικά μεταξύ μας, αλλά και κοινά, καταρχήν όσον αφορά το ανδρικό φύλο και κατά δεύτερον όσον αφορά ποιότητες του χαρακτήρα. Αν εγώ σαν άνθρωπος ήμουν ράθυμος δεν θα είχαμε τον Στάνλεϋ που είδες επί σκηνής, αυτό είναι κοινό. Το γεγονός ότι είμαι δρομέας και χειμερινός κολυμβητής δείχνει, ότι από τη φύση μου αντιμετωπίζω με διαφορετική τόλμη κάποιες καταστάσεις. Άντλησα από την εμπειρία μου και άρχισα να συναντιέμαι σιγά σιγά με τον Στάνλεϋ μελετώντας παράλληλα και τους άλλους χαρακτήρες: πώς μιλάνε οι άλλοι, πώς με βλέπουν. Γιατί δεν είναι μόνο τα λόγια που λέγονται, αλλά τι εννοείται με ό,τι λέγεται. Και σε κάθε παράσταση, «σαν έτοιμος από καιρό» όπως λέει ο Καβάφης, καλούμαι να αντιδράσω στο νέο στοιχείο που θα προκύψει επί σκηνής.

Είναι η πρώτη φορά που συνεργάζεσαι με την Ελένη Σκότη;

Ναι και ήταν μια ωραία συνεργασία. Αν και σε προσωπικό επίπεδο έχω ένα δικό μου τρόπο που δουλεύω, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπαίνω στον τρόπο του άλλου, όπως και μπήκα.  Η Ελένη Σκότη αμερικανοτραφής ούσα ανέλαβε ένα έργο που την αφορά. Δεν μπορούσα να φανταστώ το βαθμό δυσκολίας που θα αντιμετώπιζα με αυτό το έργο του Τένεσι Ουίλιαμς, που αρχικά φαίνεται απλό. Είναι τερατώδες, γιατί οι ποιότητές του είναι σύνθετες. Ήταν μια συγκλονιστική εμπειρία η εμβάθυνση στο κείμενο και νιώθω τυχερός. Είχαμε μαζί μας κι έναν πολύ σημαντικό άνθρωπο, τον πατέρα της Ελένης Σκότη, δεύτερης γενιάς Αμερικανός. Μας μίλησε για την εποχή, τη μουσική, τα ήθη κι έθιμα του Νότου, την πολιτική κατάσταση τότε.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Όταν παίζεις αφουγκράζεσαι τη διάθεση του κοινού ή είσαι πολύ προσηλωμένος στο ρόλο σου;

Όσο πιο μέσα στο ρόλο είμαι, τόσο πιο πολύ αφουγκράζομαι την ησυχία του θεατή και αυτός τη δική μου, είναι κάτι που συμβαίνει αυτόματα. Εκεί συντονιζόμαστε απόλυτα. Με συγκινεί ο σεβασμός και η εμπιστοσύνη που εισπράττω και κατά συνέπεια με καθιστά απολύτως υπεύθυνο να συντηρήσω αυτή την αλληλοεκτίμηση.

Πόσο καιρό σου παίρνει να αποφορτιστείς από τον ρόλο;

Χρειάζομαι χρόνο για να αποφορτιστώ, όχι μόνο από τον ρόλο του Στάνλεϋ, αλλά από την ένταση που έρχεται και κάθεται πάνω στο σώμα μου, όταν δίνομαι σε κάτι που φτάνει στα όρια για να είναι ζωτικό. Δεν παύει να με απασχολεί σε 24ωρη βάση η παράσταση. Επεξεργάζομαι πράγματα που δεν ευστόχησαν για να δω σε ποιο βαθμό είμαι υπεύθυνος. Κάθε φορά γεννιούνται νέες πληροφορίες και υπάρχει διαρκώς δυνατότητα για εξέλιξη. Ακόμα κι όταν όλα έχουν λειτουργήσει άρτια, βρίσκομαι σε υπερένταση, ανεξάρτητα από το μέγεθος του ρόλου.

H Μπλανς λέει στον Μιτς: «Η θλίψη φέρνει την ειλικρίνεια, κάνει τους ανθρώπους να εκδηλώνονται. Η ελάχιστη ειλικρίνεια βρίσκεται στους ανθρώπους που έχουν υποφέρει». Εσύ τι πιστεύεις;

Είναι βαθιά ανθρώπινο αυτό. Όταν δεν έχω ανοιχτά θέματα, περιφέρομαι αλαζονικά χωρίς να συμβαίνω εγώ στη ζωή. Η ζωή τρέχει δίπλα μου. Η ανάγκη και η επαφή για επικοινωνία συντελείται στις δύσκολες στιγμές που βιώσαμε, γιατί τότε είναι καθαρό το πεδίο, δεν υπάρχει εγωισμός. Φυσικά μπορούμε να προσφέρουμε και να προσφερόμαστε ανά πάσα στιγμή ή να είμαστε ειλικρινείς, έτσι θα έπρεπε. Αλλά αυτό που λέει η Μπλανς και είναι η πραγματικότητα, είναι πως, όταν ο άνθρωπος νιώθει να εκμηδενίζεται, παρουσιάζεται εντονότερη η  ανάγκη του να προσδιοριστεί σαν μονάδα.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Στέλλα και Στάνλεϋ – Είναι τελικά εφικτό δυο διαφορετικοί κόσμοι να συνυπάρξουν για μια ζωή αρμονικά;

Αν ο καθένας έχει στο μυαλό του, ότι υπάρχει διαφορά για κάτι, τότε η σχέση δεν είναι ισότιμη. Μιλάω βέβαια για τη σημερινή εποχή και όχι για την εποχή του έργου. Το 1950 ήταν δεδομένο, ότι ο Στάνλεϋ θα ήταν ο άρχων στο σπίτι, όπως και ο κάθε Στάνλεϋ της εποχής εκείνης, ανεξαρτήτως κοινωνικής κατάστασης. Σήμερα δεν μπορεί ένας άνθρωπος να νιώθει υποδεέστερος από τον άλλο, γιατί έτσι δεν παίρνει ικανοποίηση από την σχέση. Οι νέες γενιές έχουν άλλες προσλαμβάνουσες, διαφορετικά πεδία ερευνών και δεν λειτουργούν με τέτοιου είδους περιορισμούς. Επιπλέον όλοι, πλην εξαιρέσεων, είμαστε πλέον μία κοινωνική τάξη.

Όσον αφορά τη Στέλλα και τον Στάνλεϋ, που ανήκουν σε διαφορετικές κοινωνικές τάξεις, το κλειδί για την ευτυχία τους, είναι ότι και οι δύο έχουν επιλέξει να ξεκινήσουν από το μηδέν μαζί. Η Στέλλα έχει αφήσει πίσω της την οικογένειά της, το Belle Rêve και είναι εκεί για τον Στάνλεϋ. Αυτομάτως εξομαλύνονται, έως και εξαφανίζονται, όλες οι διαφορές που υπάρχουν. Όταν έρχεται η Μπλανς, η Στέλλα ανακαλεί συμπεριφορές που είχε αποφασίσει να αφήσει πίσω. Έτσι επέρχεται η σύγκρουση. Αυτοί οι δύο κόσμοι που είχαν γίνει ένας, σπάνε σε δύο αντίθετα κομμάτια.

Επομένως για να κάνεις μια εκκίνηση από το μηδέν, πρέπει να έχεις ένα δουλεμένο εγώ. Στις μέρες μας είναι πολύ δύσκολο να συμβεί κάτι ανάλογο, γιατί δυστυχώς επικρατεί το εγώ για μένα και όχι το εγώ για τον άλλο. Αρκεί ένα γραπτό μήνυμα για να χωρίσεις! Παλιά έβλεπες μια ανιδιοτέλεια και μια διαθεσιμότητα στις σχέσεις. Αν προσέξεις, η Στέλλα επενδύει στον Στάνλεϋ ξανά και ξανά, γιατί τον έχει επιλέξει ως άνδρα της ζωής της. Το ίδιο κι εκείνος. Το ρήμα διαλύουμε, δεν υπήρχε τότε ως επιλογή, υπήρχε το χτίζουμε. Σήμερα μας προσφέρεται μια παλέτα με έτοιμα πράγματα, κληρονομιές, οικόπεδα, σπίτια και το μόνο που αποτελεί ζωτικό ενδιαφέρον είναι να τα διαλύσουμε. Ο άνθρωπος έχει πάψει να επενδύει στον άνθρωπο και με την πρώτη δυσκολία τα διαλύει όλα.

img67695_b01cd9ed5cb36072ce7713ac9ddd5177_1574_1081

Συντελεστές:

Παραγωγή: Ομάδα Νάμα
Μετάφραση: Γιώργος Χατζηνικολάου
Σκηνοθεσία/Καλλιτεχνική επιμέλεια: Ελένη Σκότη, Γιώργος Χατζηνικολάου
Σκηνικά/Κοστούμια: Γιώργος Χατζηνικολάου
Φωτισμοί: Αντώνης Παναγιωτόπουλος
Μουσική: Κωστής Χαραμουντάνης
Video/Trailer: Σταύρος Συμεωνίδης
Φωτογραφίες: Γιώργος Καλφαμανώλης
Βοηθός σκηνοθέτη: Τριανταφυλλιά Δούνια
Δ/νση Παραγωγής: Γιώργος Χατζηνικολάου
Δημόσιες Σχέσεις/Βοηθός παραγωγής: Μαρία Αναματερού

Διανομή:

Μπλανς: Κόρα Καρβούνη
Στάνλεϋ: Γιάννης Τσορτέκης
Στέλλα: Ηλιάνα Μαυρομάτη
Μιτς: Γιώργος Δάμπασης
Γιούνις: Αθηνά Αλεξοπούλου
Γιατρός: Μιχαήλ Γιαννικάκης
Στηβ: Γιώργος Γερωνυμάκης
Νέος: Γιάννης Δαμάλας
Νοσοκόμα: Χριστίνα Δημητριάδη
Πάμπλο: Βαγγέλης Κουντουριώτης

Τελευταία παράσταση: Κυριακή 29 Ιανουαρίου 2017

Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Πέμπτη έως Σάββατο στις 9.00μμ, Κυριακή στις 7.00μμ

Τιμές εισιτηρίων:
Πέμπτη/Παρασκευή: Κανονικό: 15,00ευρώ, Φοιτητικό/Ανέργων/Άνω των 65: 12,00ευρώ
Σάββατο/Κυριακή και αργίες: Κανονικό: 17,00ευρώ, Ανέργων /Άνω των 65: 15,00ευρώ, Φοιτητικό: 12,00ευρώ
Διάρκεια: 150’ (με διάλειμμα)
Χώρος: Σύγχρονο Θέατρο, Διεύθυνση: Ευμολπιδών 45, Γκάζι, Τηλέφωνο: 210 3464380, Site: www. sixronotheatro.gr
Στάση Μετρό: Κεραμεικός

Κράτηση θέσεων και Πώληση εισιτηρίων:
στo ταμείo του Σύγχρονου Θεάτρου, Ευμολπιδών 45, Γκάζι, Τηλ 210 3464380, email: [email protected], site: www. sixronotheatro.gr, Στάση Μετρό Κεραμεικός

στο ταμείο του Επί Κολωνώ, Ναυπλίου 12 και Λένορμαν 94, Κολωνός,  τηλ 210 5138067, email: [email protected], site: www.epikolono.gr, Στάση Μετρό Μεταξουργείο

στο www.viva.gr