«Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» του Γεωργίου Βιζυηνού
σε σκηνοθεσία Δήμου Αβδελιώδη στο Θέατρο ΤΖΕΝΗ ΚΑΡΕΖΗ

Μέρος Δεύτερον *

Συνέντευξη: Βίκη Κουτρή

Γνώρισα από κοντά την Ιωάννα Παππά μετά το πέρας της καταπληκτικής παράστασης που παρακολούθησα στο Θέατρο Τζένη Καρέζη και ένοιωσα ότι δεν θα μπορούσα να φύγω από εκεί δίχως να την συγχαρώ. Είδα αρκετό κόσμο να την περιμένει και άκουσα όλα τα όμορφα λόγια που της προέλεγαν οι συν-θεατές μου για την σκηνική παρουσία της και ομολογώ ότι δεν ήταν λίγα αλλά ούτε και από λίγους…
Όταν την πλησίασα και της συστήθηκα την ένοιωσα πολύ οικεία από το πρώτο δευτερόλεπτο που την προσέγγισα. Απλή, γλυκιά, μικροκαμωμένη, ευγενής, άμεσα συμπαθής, ζεστή ως προσωπικότητα και αυθεντικά χαμογελαστή ακόμα και μετά από τον μεγάλο μονόλογό της μιάμισης ώρας-χωρίς ανάσα- που μας χάρισε πριν απλόχερα.  Όταν την ρώτησα αν θα ήθελε να δώσει μία συνέντευξη στο περιοδικό μας, δέχτηκε αμέσως. Λίγες ημέρες αργότερα συναντηθήκαμε στο κέντρο της Αθήνας. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ένοιωσα πάλι την άμεση φιλικότητά που εκπέμπει η φυσική παρουσία της, όχι μόνο σαν ηθοποιός αλλά και σαν άνθρωπος γιατί με έκανε να αισθανθώ σαν να την γνώριζα από καιρό.
Η Ιωάννα Παππά δεν χρειάζεται ειδική μνεία για να την παρουσιάσουμε. Είναι αυτό που δείχνει και κάτι παραπάνω από αυτό. Διαβάστε την όμορφη συνέντευξη που παραχώρησε στο περιοδικό FermouArt  για το θεατρικό έργο  «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» και για τον ρόλο που τόσο επιτυχημένα υποδύεται.

Κυρία Παππά, είστε μία επιτυχημένη νέα ηθοποιός με επιλεκτικές προσωπικές επιλογές στην τηλεόραση, στον κινηματογράφο και στο θέατρο. Είστε βραβευμένη με το Θεατρικό Βραβείο Κοινού (2014)  και με το Βραβείο Μελίνας Μερκούρη (2016).  Παρόλα αυτά  είστε χαμηλών τόνων. Μιλήστε μας λίγο για εσάς. Πως ξεκινήσατε την διαδρομή σας αλλά και πως ήταν η πορεία αυτής μέχρι και σήμερα.
Ξεκίνησα να κάνω ερασιτεχνικά θέατρο στο Πολυκλαδικό Λύκειο. Ο λόγος που είχα επιλέξει να φοιτήσω εκεί ήταν επειδή υπήρχε η δυνατότητα των προαιρετικών μαθημάτων. Κατόπιν πέρασα στο Θέατρο Τέχνης και από το 1999 και έπειτα ασχολήθηκα επαγγελματικά με το θέατρο.
Πολύ νωρίς βρέθηκα στο θέατρο Αμόρε. Αυτή η θεατρική σκηνή αποδείχθηκε κάτι σαν «δεύτερη σχολή» γιατί βρέθηκα μέσα σε ένα πλαίσιο όπου αρκετά πράγματα ήταν πρωτόγνωρα για εμένα. Ο τρόπος προσέγγισης των θεατρικών έργων έφερε κάτι νέο, σε σχέση με όλα όσα είχα κάνει μέχρι τότε αλλά και με όσα είχα διδαχθεί στο Θέατρο Τέχνης. Ήταν μια άλλη «ματιά». Υπήρχαν πολλές «φωνές» μέσα σε αυτό το θέατρο. Υπήρχαν πολλοί σκηνοθέτες και πολλοί ηθοποιοί που είχαν στο ενεργητικό τους μεγάλη εμπειρία και ταλέντο. Πλέον η επαφή με το εξωτερικό ήταν πολύ ευκολότερη οπότε όλων τα μυαλά κατά κάποιον τρόπο είχαν «ανοίξει» καλλιτεχνικά. Εκεί λοιπόν ήταν για εμένα ουσιαστικά η δεύτερη φάση της εκπαίδευσής μου. Η μία συνεργασία έφερε την άλλη και μέσα σε αυτά τα τελευταία 19 χρόνια, συναντήθηκα με σπουδαίους ανθρώπους του χώρου σε σημαντικές παραστάσεις εξαιρετικών έργων. Συνεχίζεται αυτή η διαδρομή με την ίδια ορμή, πίστη και αφοσίωση.
Μου αρέσει πολύ που βρίσκομαι στην Ελλάδα και κάνω θέατρο. Θεωρώ ότι η γλώσσα μας είναι πολύ ιδιαίτερη και θεατρικά ισχυρή.
Στη χώρα μας, πιστεύω πως γίνεται αρκετά καλή δουλειά στον τομέα του θεάτρου. Αν πεισμώσουμε και λίγο σε σχέση με τις δυσκολίες της εποχής, αν επιμείνουμε με σοβαρότητα και τόλμη σε δουλειές που αφορούν εμάς αλλά και το κοινό κι αν αντισταθούμε στην «ασχήμια», τα επόμενα χρόνια κάτι ακόμα πιο όμορφο θα έχουμε να περιμένουμε. Η ζωή ανταμείβει τους τολμηρούς.

Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να υποδυθείτε τον δύσκολο αντρικό ρόλο του «ραφτάκου» στο έργο «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον»; Μιλάμε για ένα μονόπρακτο γραμμένο σε γλώσσα καθαρεύουσα. Πείτε μας λίγα λόγια για τον ρόλο αυτό. Σας δυσκόλεψε η αφομοίωση του μέχρι να φτάσετε να τον παρουσιάσετε με τόση επιτυχία; Ποιο κατά τη γνώμη σας είναι το δυνατό σημείο του έργου;
«Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» είναι ένα αυτοβιογραφικό διήγημα. Ο Γεώργιος Βιζυηνός μιλάει για τη ζωή και την ιστορία του. Όταν ήταν δέκα ετών, τον έστειλαν από τη Θράκη στην Κωνσταντινούπολη προκειμένου να μάθει την τέχνη του ράφτη. Ο αρχικός λόγος που είπα ναι σε αυτήν την πρόταση ήταν ένας συνδυασμός πραγμάτων. Είχα συνεργαστεί με τον Δήμο Αβδελιώδη στο Εθνικό το 2012, στο έργο Ερωφίλη, όπου και είχα υποδυθεί την Ερωφίλη. Γνώριζα ήδη τον τρόπο του και είχαμε μεταξύ μας μια πάρα πολύ καλή επικοινωνία. Επρόκειτο πάλι για ένα έργο με δύσκολο κείμενο και με ιδιαίτερο λόγο, που όμως λειτούργησε εξαιρετικά στο κοινό. Μετά από αυτήν την πρώτη μας συνεργασία με τον Δήμο, κατάλαβα ότι η επαφή μου με την γλώσσα είχε πάει ένα βήμα παραπέρα.
Στον Βιζυηνό η γλώσσα είναι η καθαρεύουσα. Ήταν μεγάλη η πρόκληση. Ήταν ένα κείμενο που πάντοτε με συγκινούσε. Όταν ένας χαρακτήρας σε ένα έργο μου προκαλεί τέτοια συναισθήματα ξέρω πλέον με σιγουριά, ότι θα έχει ανάλογη επίδραση και στο κοινό. Το έχω δει να συμβαίνει και χαίρομαι ως προς αυτό.
Στην παράσταση οι ρυθμοί όσον αφορά στον λόγο και την κινησιολογία είναι αρκετά έντονοι. Η μεγαλύτερη δυσκολία για εμένα ήταν εξαρχής η γλώσσα, η οποία όμως ξεπεράστηκε κατά την περίοδο των προβών.
Είχε προηγηθεί ένας μονόλογος με το έργο «Οδός Πολυδούρη» πριν από δύο-τρία χρόνια και έτσι ήξερα τα βασικά στάδιά του. Τι σημαίνει δηλαδή να κάνεις έναν μονόλογο, τις δυσκολίες του, το πώς πρέπει να τον διαχειριστείς αλλά και τι απαιτείται άπαξ και συμβεί. Όλα αυτά ήταν γνωστά για εμένα. Και η συνεργασία ήταν και αυτή γνωστή κι έτσι η αφετηρία μου ήταν κάπως ευκολότερη.
Δυνατό σημείο του έργου πιστεύω ότι είναι το ίδιο το κείμενο του Βιζυηνού. Εμείς το ακολουθήσαμε και προσπαθήσαμε να αναδείξουμε όχι μόνο τα δραματικά σημεία αλλά και τα κωμικά γιατί και τα δύο συνυπάρχουν στον ίδιο βαθμό. Χαίρομαι να ακούω και να βλέπω την ανταπόκριση του κοινού και στις δύο περιπτώσεις.
Η σχέση του μικρού Γιωργή με τον παππού του, είναι η πιο σημαντική σχέση της ιστορίας του Βιζυηνού και ίσως η πιο δυνατή στιγμή του έργου. Εκεί είναι βασισμένος και ο τίτλος. Ουσιαστικά είναι η μετάβαση του ήρωα από το όνειρο στην πραγματικότητα που τον οδηγούν στη συνειδητοποίηση και στην ενηλικίωση του.

Δήμος Αβδελιώδης. Άνθρωπος-σκηνοθέτης ή σκηνοθέτης-άνθρωπος;
Είναι πρώτα άνθρωπος-σκηνοθέτης. Και τις δυο φορές που συνεργαστήκαμε, αντιλήφθηκα ότι χαρακτηρίζεται από ευγένεια και καθαρότητα ψυχής. Είναι πολύ γενναιόδωρος ψυχικά και αυτό σίγουρα βοήθησε κι εμένα να φέρω εις πέρας όλο αυτό το δύσκολο εγχείρημα. Είναι πολύ σημαντικό ο σκηνοθέτης να σε στηρίζει. Είναι κάτι που κάνετε μαζί με πολύ κόπο και από ένα σημείο και έπειτα το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στους δικούς σου ώμους. Οπότε η στήριξη πρέπει να υπάρχει -αν όχι απόλυτα- στον μεγαλύτερο βαθμό. Και η περίπτωση του Δήμου ήταν ιδανική.

Ταυτιστήκατε ποτέ με κάποιον ρόλο που υποδυθήκατε στο παρελθόν και γιατί;
Συνήθως όταν με αφορά πολύ ο ρόλος με τον οποίο εμπλέκομαι ψυχικά, όπως συμβαίνει στην συγκεκριμένη περίπτωση, ένα κομμάτι μου επικοινωνεί σε μεγάλο βαθμό με τον ήρωα, όποτε τη στιγμή που βρίσκομαι επί σκηνής νοιώθω ότι είμαι εκείνο το πρόσωπο. Δεν θα συμβεί αυτό πριν ή μετά. Σε καμία περίπτωση δεν παθαίνω τέτοια. Εκείνη όμως τη στιγμή δεν υπάρχει Ιωάννα. Υπάρχει ο χαρακτήρας που υποδύομαι. Τον βιώνω ξανά και ξανά.

Υπάρχει κάποιος ρόλος που σας έχει συνεπάρει και θα θέλατε κάποια στιγμή στο μέλλον να υποδυθείτε;
Είναι η έκτη φορά φέτος που ασχολούμαι με κείμενα του Σαίξπηρ καθώς παράλληλα υποδύομαι την Οφηλία, στην παράσταση «Άμλετ» στο Θέατρο Άνεσις. Ο Σαίξπηρ είναι ένας από τους σπουδαιότερους συγγραφείς και πολλοί ρόλοι του δεν με αφήνουν ασυγκίνητη. Στο σύγχρονο ρεπερτόριο υπάρχουν πολλά και σημαντικά έργα αλλά το κλασσικό με ελκύει περισσότερο επειδή θεωρώ ότι τα έργα είναι αρκετά πιο ολοκληρωμένα. Κάτι πιο ολοκληρωμένο καλλιτεχνικά με ενδιαφέρει περισσότερο.

Μία αγαπημένη σας φράση ή σκηνή από το έργο «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον»;
…τι δεν θα έδινεν όπως τον εμποδίση από τούτο το ταξείδιον!…
Όταν διάβασα αυτό το σημείο του κειμένου δεν μπορούσα να σταματήσω να κλαίω. Το μισό κείμενο αναφέρεται στο πόσο έχει εμποδίσει η γιαγιά τον παππού του μικρού ραφτάκου να «φύγει», να ολοκληρώσει έστω ένα ταξίδι από όσα είχε επιθυμήσει να πραγματοποιήσει στην ζωή του. Και επειδή μιλάει για τον θάνατο, ο θάνατος της στερεί την ευκαιρία να τον εμποδίσει για ακόμα μία φορά, η οποία όμως (φορά) θα ήταν ίσως και η πιο σημαντική. Αν είχε καταφέρει να τον εμποδίσει σε αυτό το ταξίδι, εκείνος δεν θα είχε πεθάνει… Κάτι όμως που δεν μπορεί να συμβεί και σε αυτό το σημείο συνειδητοποιούμε, μαζί με τον Γιωργή, την τραγικότητα της ζωής.

Ευχαριστώ πολύ

 

 

* Ακολουθεί το Μέρος Τρίτον με συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης, από τον σκηνοθέτη της παράστασης Δήμο Αβδελιώδη.

 

Για την παρουσίαση του θεατρικού έργου διαβάστε το Μέρος Πρώτον εδώ:

Είδαμε το «Μόνον της ζωής του ταξείδιον» του Γεωργίου Βιζυηνού


«Το μόνον της ζωής του ταξείδιον»
του Γ. Βιζυηνού
Μέχρι 31/03/2018

Σκηνοθεσία: Δήμος Αβδελιώδης
Η μοναδική ηθοποιός επί σκηνής: Ιωάννα Παππά
Κοστούμια: Αριστείδης Πατσόγλου
Μουσική: Βαγγέλης Γιαννάκης
Φωτογραφίες: Φοίβος Αβδελιώδης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Κατερίνα Βοσκοπούλου

Θέατρο ΤΖΕΝΗ ΚΑΡΕΖΗ
Ακαδημίας 3 – Αθήνα
Τηλ.: 210 3644921, 210 3636144

Κεντρική  φωτό: Βίκη Κουτρή