Sous les pavés, la plage!

(σύνθημα του γαλλικού Μάη)

 

Για την μπαρόκ όπερα «Η βασίλισσα των ξωτικών», την νέα παραγωγή της Εναλλακτικής Σκηνής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, του Γιάννη Σκουρλέτη και της ομάδας bijoux de kant, που πρόσφατα ανέβηκε στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, γράφτηκαν πολλά, οπότε εγώ θα γράψω λίγα, μόνο και μόνο επειδή όταν βλέπω ωραία πράγματα νοιώθω την ανάγκη να βγω, να το φωνάξω, να το πω.

Καταρχάς, πρόκειται για μια ημι-όπερα (semi-opera), που θα πει και πρόζα και μουσική και τ’αγόρι μου, το οποίο αγόρι στην προκειμένη περίπτωση είναι ο Απόλλωνας, μεταφορικώς και  κυριολεκτικώς, τί να σας λέω τώρα… Επανέρχομαι και λέω ότι την όπερα αυτή, την έγραψε ο συνθέτης του αγγλικού μπαρόκ Χένρι Πέρσελ (Henry Purcell1659-1695) και την ονόμασε Fairy Queen, Νεραϊδοβασίλισσα δηλαδή, το δε λιμπρέτο της αποτελεί χαλαρή διασκευή της κωμωδίας του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας και ως εκ τούτου δεν έχει μεγάλη σχέση με αυτήν.

Η υπόθεση είναι απλή: Δυό νέοι, η Δάφνη και ο Απόλλωνας, παρασυρμένοι απ’τον έρωτά τους, αψηφούν τους κινδύνους, χώνονται μέσα σε ένα σκοτεινό δάσος και χάνονται. Ο Απόλλωνας παγιδεύεται μέσα σε μια λίμνη, ενώ η Δάφνη κάθεται κάπου μέσα στις σκιές και κλαίει. Το κλάμα της Δάφνης προσελκύει τα πνεύματα του Δάσους, δηλαδή τις νύμφες και τις τέσσερις εποχές του χρόνου (Φθινόπωρο, Χειμώνα, Άνοιξη και Καλοκαίρι, να θυμίσω) κι αυτά την λυπούνται και της κάνουν τη χάρη να την οδηγήσουν στην αγκαλιά του αγαπημένου της. Ναι, καλά το καταλάβατε, η Νεραϊδοβασίλισσα μιλάει γι’αυτά τα λεπτά ζητήματα που απασχολούν τα Ανθρωποειδή εδώ και τουλάχιστον επτά εκατομμύρια χρόνια: για το δύσβατο μονοπάτι του έρωτα, την αιώνια αναζήτηση του Άλλου, για την επιθυμία και τη ματαίωση, για τον υπερρεαλιστικό πόθο της ένωσης και τον οστεοθρυπτικό πόνο του χωρισμού.

Στην παράσταση του Γιάννη Σκουρλέτη και των  bijoux de kant, ο Απόλλωνας που λέγαμε (ο χορευτής Τάσος Καραχάλιος) εμφανίζεται να χοροπαλεύει τσίτσιδος μέσα στη λίμνη, ενώ η Δάφνη (η μεσόφωνος Θεοδώρα Μπάκα) θρηνεί (ντυμένη) το χαμό του. Τον ρόλο της Άνοιξης ερμηνεύει η σοπράνο Φανή Αντωνέλου, το Καλοκαίρι ο Νίκος Σπανός, τον Χειμώνα ο Χάρης Ανδριανός, το Φθινόπωρο ο Γιάννης Καλύβας, ενώ τα χορωδιακά μέρη ερμηνεύει η χορωδία του Δήμου Αθηναίων υπό τη διεύθυνση του Σταύρου Μπερή, μέσα στα σκηνικά και τα κοστούμια του Κωνσταντίνου Σκουρλέτη, τα οποία, έχει δίκιο ο Νίκος Βατόπουλος, δεν είναι εύκολο να βρει κανείς λόγια να τα περιγράψει, όπως δεν είναι εύκολο να βρει ψεγάδι στις εξαιρετικές ερμηνείες, στη χορογραφία του Τάσου Καραχάλιου και στην θαυμάσια εκτέλεση του έργου από το σύνολο πρώιμης και μπαρόκ μουσικής Latinitas Nostra, υπό την μπαγκέτα του Μάρκελλου Χρυσικόπουλου.

Η Βασίλισσα των ξωτικών είναι ένα μπαρόκ παραμύθι που καταργεί τον χωρόχρονο, στημένο στο σήμερα, σα να είναι χτες και στο χτες, σα να είναι σήμερα, όπως λέει ο σκηνοθέτης, ένα παραμύθι φτιαγμένο, ωστόσο, από στέρεα υλικά, τόσο στέρεα, που μέσα σε λίγα λεπτά σε κάνει να θέλεις να γίνεις μέρος του, σε κάνει να θέλεις να ορμήσεις στη σκηνή και να χορέψεις, να θρηνήσεις, να φωνάξεις και να τραγουδήσεις μαζί με την Δάφνη, τον Απόλλωνα και τα ξωτικά, άλλο αν δεν το κάνεις και περιμένεις το τέλος για να χειροκροτήσεις, χωρίς καν να σηκωθείς απ’τη θέση σου όπως θα’πρεπε, γιατί το αξίζει· η παράσταση αυτή αξίζει να σηκωθείς και να τη χειροκροτήσεις όρθιος. 

Κλείνω λέγοντας ότι αν φορούσα καπέλο, θα το έβγαζα στον Γιάννη Σκουρλέτη, στους συνεργάτες του και στην Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής για την σπουδαία παράσταση και για την εξίσου σπουδαία παράφραση: υπάρχει αμμουδιά κάτω από το δάσος και είναι ανήθικο να μην την ανακαλύψουμε.

Πάντα τέτοια!

 

Εναλλακτική Σκηνή Εθνικής Λυρικής Σκηνής 

Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

«Η βασίλισσα των ξωτικών» του Χένρυ Πέρσελ 

Συντελεστές: Μουσική διεύθυνση:  Μάρκελλος Χρυσικόπουλος. 

Σκηνοθεσία: Γιάννης Σκουρλέτης / bijoux de kant. 

Σκηνικά-κοστούμια: Κωνσταντίνος Σκουρλέτης. 

Κίνηση: Tάσος Καραχάλιος. 

Φωτισμοί: Χριστίνα Θανάσουλα. 

Διεύθυνση χορωδίας: Σταύρος Μπερής. 

Απόδοση στίχων: Γλυκερία Μπασδέκη.

Δάφνη: Θεοδώρα Μπάκα

Καλοκαίρι: Νίκος Σπανός

Φθινόπωρο: Γιάννης Καλύβας

Άνοιξη: Φανή Αντωνέλου

Χειμώνας: Χάρης Ανδριανός

Απόλλωνας: Τάσος Καραχάλιος

Συμμετέχει το Σύνολο Παλαιάς Μουσικής Latinitas Nostra και η Χορωδία του Δήμου Αθηναίων