Υπόθεση

Στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, 15 χρόνια μετά τον πόλεμο, μια ομάδα βετεράνων με εμφανή τα σημάδια του πολέμου από διαφορετικές πλευρές της Γιουγκοσλαβικής σύγκρουσης, συγκεντρώνονται από μια ειρηνευτική οργάνωση για να μοιραστούν τις εμπειρίες του πολέμου, και να προσπαθήσουν να ξαναχτίσουν τη χαμένη εμπιστοσύνη μεταξύ τους.

Η συναισθηματική φόρτιση είναι μεγάλη καθώς παλιές έχθρες επανέρχονται στην επιφάνεια, αλλά οι συμμετέχοντες σταδιακά μαθαίνουν να ξεπερνούν αυτά που
τους χωρίζουν και καταφέρνουν να βρουν ένα είδος κατανόησης και σεβασμού ο ένας για τον άλλο, ή τουλάχιστον ένα είδος ανοχής, παρά τις αιματοχυσίες του παρελθόντος.

Η ταινία ΟΙ ΑΝΤΡΕΣ ΔΕΝ ΚΛΑΙΝΕ θα κυκλοφορήσει στους κινηματογράφους από 11/10/2018

ΟΣΚΑΡ 2018 – ΕΠΙΣΗΜΗ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΒΟΣΝΙΑΣ

ΚΑΡΛΟΒΙ ΒΑΡΙ – ΕΙΔΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΤΗΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΑΝΩ ΤΩΝ 15

11 Οκτωβρίου στους κινηματογράφους

international title: Men Don’t Cry
original title: Muskarci koji ne placu
country: Bosnia and Herzegovina, Slovenia, Croatia, Germany
sales agent: Picture Tree International
year: 2017
genre: fiction
directed by: Alen Drljević
film run: 98′
screenplay: Alen Drljević, Zoran Solomun
cast: Boris Isaković, Leon Lucev, Emir Hadžihafizbegović, Sebastian Cavazza, Ermin Bravo, Boris Ler, Ivo Gregurević, Izudin Bajrović
cinematography by: Erol Zubcevic
film editing: Vladimir Gojun
art director: Mirna Ler
producer: Damir Ibrahimovich, Jasmila Žbanić
production: Deblokada Produkcija, Iridium Film, Ziva Produkcija, Manderlay Film, This&That Production
backing: ZDF/Arte (DE), Federal TV (BA)

Η Cineuropa μίλησε με τον Βόσνιο σκηνοθέτη Alen Drljević, για την ιδέα του για την ταινία του και για το σκληρό θέμα του ν’ αντιμετωπίσει το διάτρητο απ’ τον πόλεμο παρελθόν.

Alen Drljević: “Ν’ αμφισβητείς τις δικές σου αλήθειες είναι το σινεμά”

Cineuropa: Από πού προέρχεται η ιδέα για την ταινία;

Alen Drljević: Η ταινία βασίζεται σ’ ένα πραγματικό εργαστήριο ειρήνης, το οποίο διοργανώνεται από μια οργάνωση που βοηθά τους βετεράνους πολέμου από τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, τη Σερβία και την Κροατία.

Είχα την πρώτη ιδέα να κάνω ένα μικρό ντοκιμαντέρ γι ‘αυτό, και το 2010, ζήτησα να συμμετάσχω σ’ ένα από αυτά τα εργαστήρια, καθώς αγωνίστηκα και στον πόλεμο στη Βοσνία ως στρατιώτης. Και σκέφτηκα ότι ο πόλεμος και οι εμπειρίες μου σε αυτό ήταν πολύ πίσω μου, ότι το έκανα αυτό καθαρά για τους σκοπούς του ντοκιμαντέρ. Αλλά όταν έφτασα εκεί, όλη αυτή η διαδικασία με τράβηξε τόσο βαθιά, ώστε αμέσως ξέχασα το έργο. Κάθεσαι εκεί με ανθρώπους που κυριολεκτικά συνήθιζαν να πυροβολούν ο ένας στον άλλο. Φυσικά, ξεκινά με δυσπιστία, άγχος και δυσφορία, και σιγά-σιγά εξελίσσεται σ’ ένα είδος κατανόησης, συμπόνιας και τελικά έχει κάθαρση.

Τότε συνειδητοποίησα πόσα καταπιεσμένα και θαμμένα συναισθήματα κι εμπειρίες είχα μέσα μου, κι αυτό το εργαστήριο με βοήθησε πάρα πολύ. Και έτσι πήρα την ιδέα να φτιάξω μια ταινία μυθοπλασίας.

Πώς την προσεγγίσατε σκηνοθετικά;

Ήθελα να κρατήσω κάποιες ποιότητες του ντοκυμαντέρ, έτσι υπάρχουν 2 μη επαγγελματίες ηθοποιοί που παίζουν στην ταινία, οι οποίοι είναι πραγματικοί βετεράνοι πολέμου.

Επίσης, μερικοί από τους ηθοποιούς ήταν στον πόλεμο. Για παράδειγμα, ο χαρακτήρας του Βαλεντίν, που παίζει ο Leon Lučev, βασίζεται στις εμπειρίες του ηθοποιού από τον πόλεμο στην Κροατία. Και ο Εμίρ Χατζιχαφισμπεγκόβιτς βρέθηκε στον πόλεμο στη Βοσνία. Αλλά ακόμη κι εκείνοι από εμάς που δεν  πολεμήσαμε, όλοι κουβαλάμε αυτό το φορτίο και όλοι έχουμε αναπάντητες ερωτήσεις γι ‘αυτό.

Έτσι, πήγαμε όλοι για μια πλήρη “καταβύθιση” και κάθε ηθοποιός βρήκε γρήγορα στον εαυτό του κάτι που να συνδέεται με τον χαρακτήρα του και τα τραύματά του. Είχαμε ένα στέρεο σενάριο, αλλά στις πρόβες, δέκα μέρες πριν από τα γυρίσματα, άφησα τους ηθοποιούς ν’ αυτοσχεδιάσουν.

Η προσέγγιση του ντοκιμαντέρ επηρέασε και τη λειτουργία της κάμερας. Αποφάσισα να κινηματογραφήσω τις μεγάλες σκηνές του ψυχοδράματος με δύο κάμερες και να αφήσω τους ηθοποιούς να κάνουν το δικό τους. Κάθε μία από τις σκηνές ψυχοδράματος γυρίστηκε με μόνο μία λήψη. Ήταν πολύ εξαντλητικό, οπότε μετά από τρεις ή τέσσερις ώρες, ένιωθες σαν να είχες γυρίσματα 24 ωρών.

Αλλά το κομμάτι του ψυχοδράματος δεν υπήρχε τόσο έντονα στο  εργαστήριο που λάβατε μέρος, σωστά;

Στην πραγματικότητα, είναι ένα εργαστήριο ειρήνης. Έτσι υπάρχουν μερικές θεραπευτικές μέθοδοι που εμπλέκονται, αν και όχι σε τόσο μεγάλο βαθμό. Οπότε αποφασίσαμε να προσθέσουμε περισσότερο ψυχοδράμα.

Σύμφωνα με τον ψυχολόγο Vladan Beara, ο οποίος συνεργάζεται με βετεράνους πολέμου για 20 χρόνια, ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης των τραυμάτων του πολέμου είναι για κάποιον να συναντήσει έναν πρώην εχθρό. Επίσης, ήθελα να μείνω μακριά από πάρα πολλούς μονόλογους. Ήξερα από την αρχή ότι δεν ήθελα να χρησιμοποιήσω τα flashbacks, γιατί θα μειώσουν την ένταση και θα “σπάσουν” το συναισθηματικό φορτίο που δημιουργεί η ταινία. Έτσι, το ψυχόδραμα είναι μια πολύ πιο κινηματογραφική προσέγγιση, σε αντίθεση με τους χαρακτήρες που κάθονται και μιλάνε για τις εμπειρίες τους.

Αντιμετωπίζετε τον πόλεμο και τις συνέπειές του σε πολλές από τις ταινίες σας. Πιστεύετε ότι τελειώσατε με αυτό τώρα;

Πήγα στον πόλεμο όταν ήμουν πολύ νέος και είναι κάτι με το οποίο πρέπει να ζήσω. Νομίζω όμως ότι οι κοινωνίες των χωρών της πρώην Γιουγκοσλαβίας δεν έχουν ακόμη αντιμετωπίσει το παρελθόν τους. Νομίζω ότι αυτό τώρα μόλις ξεκινά. Κι αυτό δεν είναι ασυνήθιστο. Οι Γερμανοί άρχισαν επίσης να αντιμετωπίζουν τον Ναζισμό, μόλις 20 χρόνια μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Νομίζω ότι τελικά αρχίζουμε να κάνουμε ταινίες που δεν προσπαθούν απλά να μας πουν τις εκδοχές τους για την αλήθεια, αλλά ταινίες στις οποίες αμφισβητούμε τις δικές μας αλήθειες. Πιστεύω ότι αυτός είναι ένας από τους στόχους του κινηματογράφου και της τέχνης γενικά.

 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΝΤΙΜΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ