Με αφορμή το «ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ, ΑΝ ΕΤΣΙ ΝΟΜΙΖΕΤΕ» του Λουίτζι Πιραντέλλο
σε σκηνοθεσία Νίκου Καμτσή.
Η θεατρική παράσταση θα κάνει πρεμιέρα στις 23 Νοεμβρίου στο Θέατρο ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ

 

#Αποκλειστική Συνέντευξη: Βίκη Κουτρή

Συνάντησα τον Νίκο Καμτσή στο Θέατρο ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ, στο όμορφο νεοκλασικό κτίριο που στολίζει την οδό Κεφαλληνίας. Το φιλόξενο περιβάλλον του θεάτρου σε συνδυασμό με την άψογη αισθητική του και τη ζεστή, οικεία και πρόσχαρη παρουσία του ιδίου διαμόρφωσαν ιδανικές συνθήκες για την μετέπειτα συζήτησή μας.
Ο Νίκος Καμτσής, ο ηθοποιός, ο συγγραφέας με βραβεία και διακρίσεις, ο σκηνοθέτης που εμπεριέχονται στο ενεργητικό του πολλά και επιτυχημένα θεατρικά έργα, ο διοργανωτής και ο συμμετέχων σε Φεστιβάλ στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ο ιδρυτής και δάσκαλος του Κέντρου Σπουδών Λαϊκού Θεάτρου είναι μία πολυδιάστατη και ξεχωριστή προσωπικότητα και κατέχει σημαντική θέση στο χώρο του θεάτρου.
Δεν μπορώ να μην αναφερθώ στο γεγονός ότι ήταν ένας από τους πρώτους σκηνοθέτες -αν όχι ο πρώτος που «τον λίθο βαλέτω»- ο οποίος άγγιξε και ανέδειξε με την ενστικτώδη και παρατηρητική ματιά του, τα σοβαρά θέματα της προσφυγιάς και της μετανάστευσης στην Ελλάδα, όταν αυτά ήταν μακρινά για πολλούς και δεν υπήρχαν ούτε σαν ιχνηλασίες στα καλλιτεχνικά δρώμενα.
Παρόλα όλα όσα έχει δημιουργήσει, ο Νίκος Καμτσής παραμένει μία σεμνή, ποικιλόμορφη και πολυτάλαντη προσωπικότητα που κατάφερε να δώσει σάρκα και οστά στο όνειρο του.
Ακολουθεί η ενδιαφέρουσα συνομιλία που είχα μαζί του, ενόψει της θεατρικής παράστασης «ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ, ΑΝ ΕΤΣΙ ΝΟΜΙΖΕΤΕ» του Πιραντέλλο, την οποία σκηνοθετεί ο ίδιος και πρόκειται να ανέβει στο θεατρικό σανίδι στις 23 Νοεμβρίου. Δια μέσω των απαντήσεων του θα μπορέσετε να διακρίνετε τη δυναμική ενός θεατράνθρωπου, ο οποίος ξέρει να δημιουργεί όχι μόνο εμπειρικά αλλά και με το χέρι στην καρδιά.

– Μετά από μία σύντομη πανεπιστημιακή διαδρομή επιλέξατε να ακολουθήσετε τον μαγικό χώρο του Θεάτρου. Πως επετεύχθη αυτή η μετάβαση;
Με πηγαίνετε πολύ πίσω καθώς είμαι στο Πιραντελλικό σύμπαν, λόγω της παράστασης που ετοιμάζουμε με την Μάνια Παπαδημητρίου και με τους υπόλοιπους ηθοποιούς.
Σκέφτομαι αν όλα αυτά τα χρόνια είναι «τελικά έτσι ή έτσι νομίζω εγώ». Νομίζω λοιπόν ότι η μετάβαση ήταν μάλλον εύκολη. Έφυγα από την Θεσσαλονίκη σε χρόνια «πέτρινα». Αμέσως μετά την δικτατορία. Καταρχήν να πούμε ότι είμαι παιδί της Δικτατορίας. Το 1967 ήμουν δεκατεσσάρων ετών. Έκανα στρατό μέσα στη Δικτατορία. Άγρια πράγματα. Τότε το θέατρο ήταν επαναστατική πράξη για εκείνους που ήταν επάνω στη σκηνή αλλά και για τους θεατές που πήγαιναν να τους δουν. Τότε ήταν που είδα το «ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝ ΕΤΣΙ ΝΟΜΙΖΕΤΕ» με τον Λαζάνη και την Καπελαρή.
Ήμουν ενάμιση μήνα στρατιώτης στην Τρίπολη όταν έγινε η Δικτατορία του Ιωαννίδη. Ένα χρόνο αργότερα έγινε το Πραξικόπημα στην Κύπρο και μετά η επιστράτευση. Κατόπιν ήρθε η πτώση του Πολυτεχνείου. Το έσκασα από τα σύρματα, από το στρατόπαιδο που υπηρετούσα στην Τρίπολη και πήγα στο Πολυτεχνείο. Ένας Θεσσαλονικιός Γεωπόνος και ένας Πολιτικός Μηχανικός που ήταν διμοιρίτες με «κάλυψαν». Έμεινα μέσα τις δύο πρώτες ημέρες και μετά φοβήθηκα για το τι θα γίνει με τον στρατό και επέστρεψα. Έφαγα πέντε μέρες φυλακή. Το να φεύγεις από την Τρίπολη για να πάς στο Πολυτεχνείο τότε ήταν μεγάλο ταξίδι. Τρείς-τεσσερις ώρες ήθελα για να έρθω στην Αθήνα και να μπω στο Πολυτεχνείο με κίνδυνο να με πιάσουν και να μη γυρίσω πίσω ποτέ. Στο παρά πέντε γλίτωσα τη λιποταξία.
Όταν ήρθε η Μεταπολίτευση ήμουν στη Λάρισα. Μετά το πραξικόπημα στη Κύπρο έγινε πάλι επιστράτευση. Έκανα στρατιωτική θητεία στην αεροπορία 32 μήνες ενώ το κανονικό ήταν 28. Μία ζωή ολόκληρη.
Στην Αθήνα, μέσα στο σάλο της Μεταπολίτευσης γίνονταν πολλά δρώμενα. Υπήρχε το Θέατρο Τέχνης του Κουν, υπήρχε το Κύτταρο που τραγουδούσε ο Σαββόπουλος και η Πλάκα που αντηχούσε από αντάρτικα τραγούδια. Στα 26 μου, μέσα σε όλο αυτό το κλίμα που επικρατούσε έκανα την προσωπική μου επανάσταση, κυνηγώντας το όνειρο που είχα στο πίσω μέρος του μυαλού μου. Εκείνους τους καιρούς μπορούσε αυτό να συμβεί. Το προσωπικό σου δηλαδή όνειρο να είναι ενταγμένο σε ένα συλλογικό όραμα. Το ζούσαμε και ήταν ψευδαισθητικό γιατί οι ρεαλιστές ήξεραν καλά τι έκαναν. Όταν ο γέρο- Καραμανλής παραδείγματος χάριν νομιμοποίησε το Κομμουνιστικό Κόμμα, ήξερε καλά ότι αυτό είχε διασπαστεί το ‘68 και κατά συνέπεια όταν θα το νομιμοποιούσε θα γινόταν 30 κομμάτια. Κι εμείς ήμασταν μέσα σε ένα ρομαντικό σύννεφο και περιμέναμε να έρθει η επανάσταση την Δευτέρα ή την Τρίτη. Ήταν δίπλα μας όλο αυτό το πράγμα και το ζούσαμε. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο μπορούσες να τολμήσεις ένα προσωπικό κομμάτι δικό σου. Το “όνειρο” μπορούσε να σου συμβεί κατά ένα μεγάλο ή μικρό ποσοστό. Ε, σε εμένα συνέβη. Μπήκα στο θέατρο. Πέτυχα σε τρεις Σχολές. Στο Τέχνης, στο Ωδείο Αθηνών και στο Λαϊκό Πειραματικό Θέατρο του Λεωνίδα Τριβιζά.

– Η αφετηρία σας ήταν το Λαϊκό Πειραματικό Θέατρο του Λεωνίδα Τριβιζά;
Προτίμησα να πάω στο Λαϊκό Πειραματικό γιατί είχε όλη την αφρόκρεμα: Λυμπεροπούλου, Πλωρίτης, Μάρκαρης, Βαροπούλου, Υφάντης και ο ίδιος ο Τριβιζάς. Ήταν μία ομάδα καθηγητών που είχαν έρθει από το Παρίσι και έφερναν όλο τον αέρα του Μάη του ’68, μαζί με ότι συνέβαινε εκεί και όλα όσα ήταν σχετικά με τις Τέχνες και το Θέατρο. Εκεί μάθαμε θέατρο. Μάθαμε για την ύπαρξη του Πήτερ Μπρουκ και της Αριάν Μνουσκίν και του Γκροτόφσκι, του Bread and Puppet στην Αμερική κλπ. Μέσα από αυτήν την απίστευτη πληροφόρηση περάσαμε και στα βιβλία τους και τα διαβάσαμε. Να φανταστείτε ότι έχω πιο μεγάλη έλξη προς το Παρίσι -αν και δεν μιλάω γαλλικά- παρά προς το Λονδίνο που μιλάω την γλώσσα. Όλο αυτό το γονίδιο οφείλεται σε αυτήν τη Σχολή και στους καθηγητές της.

-Τι ιδιαιτερότητα υπήρχε στο Λαϊκό Πειραματικό Θέατρο σε σχέση με τις άλλες Σχολές της τότε εποχής;
Το Λαϊκό Πειραματικό έβγαλε πολύ σημαντικά πρόσωπα τα οποία αυτή τη στιγμή είναι πολύ ψηλά στο θεατρικό τοπίο. Ο Γιώργος Κιμούλης, παραδείγματος χάριν έκανε μόνο ένα έτος και μετά τελείωσε άλλη σχολή, αλλά -κατά την άποψή μου- είναι παιδί του Λαϊκού Πειραματικού. Όλη η πολιτικοποίηση του, όλη η στάση του -παρότι είναι ένας σταρ- γνωρίζοντας τον, θα καταλάβεις ότι όλη η θεατρική ηθική του είναι καθαρά “στρατευμένη”. Επίσης η Μαρία Κανελλοπούλου, η Μαριτίνα η Πάσαρη, ο Πάνος ο Σκουρολιάκος, η Άντα Χριστίδου ήταν όλοι ένα «corpus» μαθητών οι οποίοι ήξεραν ακριβώς τι ήθελαν. Είχαν μία ιδεολογική συνειδητοποιημένη άποψη την οποία και υποστήριζαν. Την περνούσαν μέσα από την θεατρική πρακτική που καλλιεργούσε η Σχολή. Εκτός της «ηθικής στάσης» που είπα προηγουμένως και η οποία είναι ίσως κάτι αφηρημένο. Πραγματικά τι σημαίνει «ηθική στάση»; Είναι κάτι όχι πολύ συγκεκριμένο που τα σημερινά παιδιά δεν το ξέρουν. Δεν την βλέπουν αυτή την παράμετρο. Εκεί έρχομαι πολλές φορές σε σύγκρουση και με τους δικούς μου ηθοποιούς αλλά και με άλλους.
Καταρχάς στο Λαϊκό έμαθα… «ήθος», ότι δηλαδή το θέατρο είναι στάση ζωής. Δεν είναι επάγγελμα. Έχεις χάσει αν το δεις έτσι. Θα ήταν ανόητο εάν το πάρεις σαν επάγγελμα από τη στιγμή που είσαι τουλάχιστον τρεις-τέσσερις φορές το χρόνο άνεργος. Ειδικά τώρα όπως έχουν γίνει τα πράγματα. Το θέατρο λοιπόν είναι κυριολεκτικά στάση ζωής. Είναι μία ευρύτερη οπτική γωνία μέσα από την οποία βλέπεις όλα τα πράγματα γύρω σου. Στη Σχολή αυτή έμαθα την γλώσσα του θεάτρου, από την αισθητική του μέχρι την οργάνωση, τους φωτισμούς κλπ.
Όλα τα πράγματα εκπορεύονται από εκεί. Από την γενική στροφή λοιπόν προς τη σκηνοθεσία μέχρι το σημερινό ανέβασμα του «ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝ ΕΤΣΙ ΝΟΜΙΖΕΤΕ» του Πιραντέλο, που θα ανέβει στις 23 του Νοέμβρη. Ήταν μία Σχολή η οποία δεν υπάρχει πια. Έμεινε 10 χρόνια. Έκανε ό, τι έκανε με την καθοδήγηση του Λεωνίδα Τριβιζά που την ίδρυσε. Κάναμε απίστευτα μαθήματα. Εκεί προέκυψε το σαράκι της σκηνοθεσίας.

-Το 1991 ιδρύσατε το Κέντρο Σπουδών Λαϊκού Θεάτρου όπου στην πορεία του συμπεριλάβατε εντός, πολλά και ηχηρά ονόματα σπουδαίων καλλιτεχνών. Γιατί χαρακτηρίστηκε καινοτόμο και τι θυμάστε από εκείνες τις συνεργασίες σας;
Ήδη από το 1984-85 είχα ιδρύσει το Θέατρο Αερόπλοιο. Δεν ήθελα όμως να γίνω ένας χρήσιμος ηθοποιός που μεταφέρει την «μανιέρα» του από ρόλο σε ρόλο και από θέατρο σε θέατρο και έτσι έφτιαξα το Κέντρο Σπουδών Λαϊκού θεάτρου. Ίδρυσα το Κέντρο Σπουδών για να είναι ένας χώρος «πειραματισμού» με συνεργάτες που έχουν κάτι καινούργιο να πουν, ένα νέο λόγο να αρθρώσουν. Ήταν καινοτόμο γιατί ο κάθε δάσκαλος που συμμετείχε έφερνε τη δική του αισθητική. Πράγματι περιελάμβανε πολλά αξιόλογα ονόματα σπουδαίων καλλιτεχνών όπως του Μηνά Χατζησάββα, της Άννα Παναγιωτοπούλου, του Αντώνη Καφετζόπουλου, του Δημήτρη Καταλειφού, της Εύα Κοταμανίδου και άλλους. Ο Μανώλης Παντελιδάκης στο τμήμα της Σκηνογραφίας έφερε πράγματα από την Σχολή του Παρισιού και τα δίδαξε. Είχε μία πολύ συγκεκριμένη αισθητική και την μετέδιδε. Το ίδιο έγινε και με τον Μηνά Χατζησάββα ο οποίος ήταν πολύ καλός δάσκαλος. Η Εύα Κοταμανίδου, επίσης είχε μία θηριώδη τεχνική. Όλοι ήταν εξαιρετικά δείγματα γραφής δασκάλων. Όταν όμως το Κέντρο άρχισε να μπαίνει (αναγκαστικά) σε μια εμπορική λογική τότε αποφάσισα να αλλάξω την κατεύθυνση του.

– Μέχρι και το 1999 συμμετέχετε σε Διεθνή Φεστιβάλ θεάτρου. Συνεργάζεστε με πολλούς οργανισμούς–θεατρικούς και όχι μόνο και συμμετέχετε σε Ευρωπαϊκά Προγράμματα.
Η συμμετοχή στα Ευρωπαϊκά ήταν κυρίως θεατρικά δρώμενα και είναι ακόμα μέσα στους στόχους μας. Είναι ένας τρόπος ανανέωσης και εμπλουτισμού της δουλειάς μας. Το CLEAR project μαζί με άλλους εκπαιδευτικούς οργανισμούς για παράδειγμα, είναι μια προσπάθεια που εκφράζει το πώς το θέατρο μπορεί να επηρεάσει άλλους τομείς της κοινωνικής ζωής και όχι μόνο την ψυχαγωγία. Είναι μία πολύ συγκεκριμένη μέθοδος, η οποία είχε ξεκινήσει ερευνητικά τότε και ουσιαστικά ολοκληρώνεται τώρα με την υποστήριξη του ΙΚΥ και άλλων εκπαιδευτικών οργανισμών.

-Το 2003 κερδίσατε το Κρατικό Βραβείο Θεατρικού Έργου από το Υπουργείο Πολιτισμού με το «Χορός αόρατος βουβός». Το 2005 το έργο για παιδιά «Στα βουνά της γης ένα πουλί» κερδίζει το Β’ Κρατικό Βραβείο στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Θεατρικού Έργου στο ΥΠΠΟ. Αυτά σηματοδότησαν τις εναρκτήριες βάσεις για το θέμα του προσφυγικού και της μετανάστευσης που ασχοληθήκατε στην πορεία;
Γράφω αλλά δεν θεωρώ τον εαυτό μου τόσο συγγραφέα. Αυτό που τελικά γράφω, είναι μια διαδικασία που έχει ξεκινήσει πολύ πιο πριν, μέσα στην φαντασία μου και αποζητάει να υπάρξει πάνω στη σκηνή. Έχει λοιπόν φτάσει σε ένα τέτοιο σημείο όπου το κείμενο που θα μιληθεί είναι τόσο συγκεκριμένο που δεν μπορεί να το γράψει κανένας άλλος εκτός από εμένα.
Ναι. Έτυχε να πάρω δύο βραβεία. Το ένα ήταν για το παιδικό θέατρο «στα βουνά της γης ένα πουλί» (Β’ Κρατικό Βραβείο το 2005 στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Θεατρικού Έργου στο ΥΠΠΟ) και το άλλο, ο «Χορός αόρατος βουβός» που ήταν για μεγάλους (Κρατικό Βραβείο Θεατρικού έργου το 2003 από το Υπουργείο Πολιτισμού). Μάλιστα το θέμα του «Χορός αόρατος βουβός» ήταν σε απίστευτες εποχές σχετικό με την μετανάστευση και την προσφυγιά, θέματα που ήταν ακόμα στα σπάργανα. Αυτά τα τεράστια και επίκαιρα για όλους θέματα με απασχολούν μέχρι σήμερα.

– Τι αντιπροσωπεύουν για εσάς το Θέατρο Αερόπλοιο και το Θέατρο Τόπος Αλλού;
Αντιπροσωπεύουν τη ζωή μου και το έργο μου. Νομίζω ότι εάν η Ιστορία του Θεάτρου μου χαρίσει μισή αράδα, νομίζω ότι αυτό το οποίο θα επιλέξει είναι να πει ότι ο Καμτσής ίδρυσε το Θέατρο Αερόπλοιο το 1985 και το 2000 πήρε ένα εγκαταλελειμμένο νεοκλασικό κτίριο του 1960 και το έκανε Θέατρο, το ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ. Μαζί με το Κέντρο Σπουδών είναι όλο το έργο το οποίο έχω να καταθέσω.

– Το 2010 στα πλαίσια του προγράμματος CULTURE 2008 της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Θέατρο ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ διοργανώθηκε Φεστιβάλ Ευρωπαϊκού Θεάτρου με τις συμμετοχές Ιταλίας-Βουλγαρίας-Ρουμανίας. Αυτό αποτέλεσε μια δυναμική και πρωτοπόρα σύμπραξη. Αυτό ήταν το ένα βήμα;
Τα Ευρωπαϊκά Προγράμματα είναι πολλά. Στα πλαίσια του Culture το 2007 υλοποιήσαμε το «Στη θάλασσα των μύθων μας» όπου έγινε μία έρευνα της προφορική λαϊκής παράδοσης στο τόξο Ιταλία, Ελλάδα-Βουλγαρία-Ρουμανία η οποία και απέδωσε πέντε παραστάσεις. (Τέσσερις ουσιαστικά, μία από κάθε οργανισμό και μία κοινή, η οποία παίχτηκε εδώ στα πλαίσια ενός Φεστιβάλ). Τα Ευρωπαϊκά προγράμματα σου δίνουν την ευκαιρία να βγεις από τα σύνορα σου και να δουλέψεις με άλλους εντελώς διαφορετικούς ανθρώπους, με διαφορετική οπτική και αισθητική. Είναι ανανέωση.

– Πόσο δύσκολο θεωρείτε ότι είναι το «πάντρεμα» του ελληνικού καλλιτεχνικού ταμπεραμέντου σε σχέση με τις άλλες χώρες; Τι κοινά έχουν και που διαφέρουν;
Οι Έλληνες ως άνθρωποι του θεάτρου είναι πολύ ταλαντούχοι. Η γνώση όμως που τους προσφέρεται μέσα από την εκπαίδευση τους είναι ελλιπής. Η παιδεία των ηθοποιών στις άλλες χώρες και η εκπαίδευση τους είναι πληρέστερη. Ο Εγγλέζος ή Γερμανός ηθοποιός, όταν αποφοιτούν από τη σχολή (Ανωτάτη πάντα) έχουν μία κατακτημένη τεχνική καθώς και θεωρητικές και πρακτικές αποσκευές για να αντιμετωπίσουν έναν ρόλο. Νομίζω πως ό, τι επέτυχαν οι δικοί μας αναγνωρισμένοι ηθοποιοί, το πέτυχαν με το ταλέντο τους και με την δική τους αρματωσιά, με τη γνώση και την προσωπική δουλειά τους. Η Κονιόρδου παραδείγματος χάριν, είναι μία μεγάλη τραγωδός. Έχει μια φωνή δοσμένη από τον Θεό. Έχει φυσικά και ψυχολογικά προσόντα σπάνια. Δεν νομίζω ότι πήρε πολλά πράγματα από τη σχολή της. Γενικότερα δεν νομίζω ότι ο έλληνας ηθοποιός, βγαίνοντας από μία οποιαδήποτε σχολή θα έχει εκείνη την κατάρτιση και τη γνώση για να αντιμετωπίσει τις απαιτήσεις ενός ρόλου, ας πούμε μίας αρχαίας τραγωδίας. Από την άλλη μεριά, τι είναι και πώς ορίζεται το ταλέντο, για να μπορέσουμε να εξηγήσουμε τους -μη σπουδαγμένους- ηθοποιούς των παλαιότερων εποχών αλλά και τους εγγράμματους των σημερινών; Αν έπρεπε να δώσω ένα ορισμό θα έλεγα ότι ταλέντο είναι η ικανότητα ενός ανθρώπου να εξωτερικεύει-να εκφράζει τις καταβολές και τα βιώματα του. Αυτά λοιπόν τα βιώματα πως τα έχει βιώσει; Τον πλήγωσαν; Τον σημάδεψαν; Αν ναι, τότε ίσως να έχει εκείνο το ψυχολογικό κεφάλαιο-υποδομή και να μπορεί να το εκφράσει πάνω στη σκηνή. Αυτό το υλικό, ο έλληνας ηθοποιός το έχει μέσα του. Έχει πάθος μέσα του, όμως χρειάζεται τα εργαλεία για να το διοχετεύσει σωστά. Και η εκπαίδευση στην Ελλάδα δεν του τα δίνει, σε αντίθεση με τους Άγγλους, Γερμανούς, Γάλλους,  Ιταλούς και τους άλλους ευρωπαίους ηθοποιούς που έχουν ήδη αυτά τα εργαλεία-εφόδια, μέσω της σωστής εκπαίδευσής τους από τις ακαδημίες τους και από τα κονσερβατουάρ τους.

– Παρακολούθησα πέρυσι το «Οι Δρόμοι του χιονιού» σε σκηνοθεσία δική σας. Ήταν ένα έργο που «διαλαλούσε» προσφυγιά και μετανάστευση και η απόδοσή του -σε συνδυασμό με τις επιτυχημένες ερμηνείες των επιλεγμένων ηθοποιών- ήταν γροθιά στο μαχαίρι. Πείτε μας λίγα λόγια για αυτό.
Οι “Δρόμοι του χιονιού” προέκυψε μέσα από μία συνεργασία με τον Ιταλικό οργανισμό AIDA Fondazione και το θέατρο KRYZK της Πολωνίας. Προγονός του είναι το Passport Zelen button που ήταν Ευρωπαϊκό πρόγραμμα Creative Learning και σε συνεργασία με άλλα επτά Ευρωπαϊκά Θέατρα.
Είναι μία προσφιλής λειτουργία να ξεκινάμε από το κοινωνικό πλαίσιο και από μία ιστορική περίοδο ή γεγονός και να φτάνουμε σε ένα καλλιτεχνικό σκηνικό γεγονός. Οτιδήποτε κι αν συμβαίνει σε αισθητικό επίπεδο, έχει μία βάση κοινωνική. Σύγχρονοι δημιουργοί δεν μπορούν παρά να έχουν τις κεραίες τους στραμμένες στην εποχή μας. Από τη στιγμή που κυρίαρχο γεγονός και πρόβλημα της εποχής είναι το προσφυγικό δεν μπορούμε να το παρακάμψουμε και να κάνουμε πως δεν υπάρχει. Στους «Δρόμους του χιονιού» κάναμε πραγματικές συνεντεύξεις, ψάξαμε κείμενα και αληθινές ιστορίες, βιώματα ελληνικά δικά μας και άλλων και από αυτό το υλικό προέκυψε η παράσταση

– Η παγκοσμιοποίηση και η πολύπολιτισμικότητα νομίζετε ότι είναι λύση η πρόβλημα στην εποχή μας. Γεφυρώνουν ή γιγαντώνουν τα προβλήματα προσαρμογής και επικοινωνίας των μετακινούμενων πληθυσμών;
Η παγκοσμιοποίηση είναι κάτι το οποίο δεν μπορούμε να το αποφύγουμε. Αυτή είναι η εποχή μας και από αυτήν αντλούμε και κάνουμε τέχνη. Κατά την γνώμη μου, η παγκοσμιοποίηση είναι ένα φαινόμενο το οποίο δείχνει πόσο μικροί και λίγοι είμαστε. Ο άνθρωπος δεν είναι ικανός να χρησιμοποιήσει τα ίδια του τα δημιουργήματα για καλό. Το περιβάλλον καταστρέφεται, χώρες ισοπεδώνονται και λαοί εξαφανίζονται. Αυτό δεν σημαίνει τίποτα άλλο από αυτοκαταστροφή. Δεν είμαι εναντίον των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Το αντίθετο. Χρησιμοποιώ τα κοινωνικά δίκτυα ή το κινητό μου. Η τεχνολογία με συνέδεσε με ανθρώπους που είχαμε χαθεί, συγγενείς, συμμαθητές που σήμαιναν πράγματα σε κάποια στιγμή της ζωής μου. Αν ξέρεις πώς να την χρησιμοποιήσεις τότε ξέρεις και πως δεν θα της επιτρέψεις να σε χρησιμοποιήσει αυτή.
Επίσης στη ρατσιστική εποχή μας, φοβούμαστε μήπως οι πρόσφυγες που έχουν μια άλλη κουλτούρα «αλώσουν» την δικιά μας. Αν όμως ξέρω ποιος είμαι, ξέρω την ιστορία, την παράδοση μου και στηρίζω τις ρίζες μου τότε η δική μου κουλτούρα θα συνομιλήσει με την κουλτούρα του «ξένου» και θα εμπλουτιστεί με γνώση και με εμπειρία.
Νομίζω -μιας και μιλήσαμε για άλωση- ότι ο κίνδυνος βρίσκεται αλλού. Όταν διαβάζεις ένα περιοδικό ή ακούς νέα παιδιά να συνομιλούν και οι τρεις στις πέντε λέξεις τους να είναι λέξεις άλλης γλώσσας, εκεί βρίσκεται η πραγματική «άλωση». Πολύ περισσότερο για εμάς, που έχουμε μια από τις πιο πλούσιες γλώσσες στον κόσμο και η οποία μπορεί να εκφράσει κάθε ανθρώπινο συναίσθημα σε όλες του τις αποχρώσεις. Αντίθετα όμως με μεγάλη επιμονή την καταστρέφουμε και την εξαφανίζουμε.

– Το επόμενό σας βήμα είναι η παράσταση «Έτσι είναι αν έτσι νομίζετε» του Πιραντέλλο που πρόκειται να κάνει σύντομα πρεμιέρα στο Θέατρο Τόπος Αλλού. Μιλήστε μας γι αυτό.
Το «ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ, ΑΝ ΕΤΣΙ ΝΟΜΙΖΕΤΕ» του Πιραντέλλο που θα ανεβάσουμε στις 23 Νοεμβρίου στο Θέατρο ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ, είναι μία παράστασή στην οποία θα επιχειρήσουμε να συνδυάσουμε τις ανθρώπινες σχέσεις με την Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν. Αν ο χωροχρόνος καμπυλώνεται με την ύπαρξη ή την κίνηση κάθε αντικειμένου τότε τι γίνεται με την συμπεριφορά του κάθε ατόμου μέσα σε ένα κοινωνικό χωροχρόνο;
Το θέατρο ανέκαθεν προσπαθούσε να καταλάβει και να ερμηνεύσει τον κόσμο. Η οικογένεια Αγκάτσι (Λ. Θάνου, Π. Μερμιγκάκης, Α. Κουγιά) και ο κοινωνικός της κύκλος (Α. Παπαδοπούλου, Δ. Νικολόπουλος, Β. Αθανασίου) γίνονται το εργαστήριο του Αλμπέρτο Λαουντίζι (Γιάννης Λασπιάς) για να αποδειχτεί πως κάποιες σαρωτικές προσωπικότητες όπως η Κα Φρόλα (Μάνια Παπαδημητρίου) και ο Κος Πόντζα (Νίκος Καραστέργιος) μπορούν να εισβάλουν στην απαθή και πληκτική ζωή τους και να φέρουν τα πάνω κάτω.

Το κοινό θα γελάσει αλλά το γέλιο του θα προέρχεται από ένα παραμορφωτικό καθρέφτη που η σκηνή βάζει μπροστά στο θεατή και γίνεται το ερέθισμα για να μιλήσουμε για τον ίδιο μας τον εαυτό. Οι κοινωνικές δομές δεν λείπουν από το έργο του Πιραντέλο.
Ένας αστυνομικός λαγωνικό στο πρόσωπο του Αντώνη Καφετζόπουλου και ένας νομάρχης στο πρόσωπο του Πάνου Σκουρολιάκου εμφανίζονται σε βίντεο και μπλέκουν τα πράγματα έτσι όπως μόνο ο κρατικός μηχανισμός μπορεί να κάνει.

– Ποια επιθυμία σας θα θέλατε να κάνετε πραγματικότητα;
Θα ήθελα να ζω σε μία χώρα που να αναγνωρίζει το έργο και την δουλειά του καθενός, να την εκτιμάει και να την σέβεται ανάλογα. Σε αυτή τη χώρα που ζούμε γίνεται ακριβώς το αντίθετο. Οι περισσότεροι και κυρίως ο δημόσιος τομέας, κάνουν τα πάντα για να μη σε βοηθήσουν ή μάλλον για να σου βάλουν τρικλοποδιές. Έξω δεν είναι έτσι.

Έξω υπάρχει ένα κράτος το οποίο βλέπει το έργο σου -όχι απαραίτητα καλλιτεχνικό- αρχικά με θετικό μάτι και μέσα από αυτό το πρίσμα σου λέει ναι, θα σε βοηθήσω. Η πρώτη ματιά και αντιμετώπιση είναι θετική. Εδώ η πρώτη ματιά είναι αρνητική και πρέπει να αποδείξεις ότι είσαι χρήσιμος. Και αυτό είναι μια τεράστια πραγματικότητα και ένα μεγάλο πρόβλημα που όσοι είμαστε σε ένα καθημερινό αγώνα το αντιλαμβανόμαστε πολύ καλά.

-Σας ευχαριστώ θερμά.
Κι εγώ σας ευχαριστώ.

 

 

 

 

 

«ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ, ΑΝ ΕΤΣΙ ΝΟΜΙΖΕΤΕ» του Λουίτζι Πιραντέλλο
Πρεμιέρα στις 23 Νοεμβρίου


ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Σκηνοθεσία/ Απόδοση & Διασκευή κειμένου: Νίκος Καμτσής
Σκηνικά/Κοστούμια: Μίκα Πανάγου
Μουσική: Χρήστος Ξενάκης


Παίζουν οι:

Μάνια Παπαδημητρίου
Γιάννης Λασπιάς
Νίκος Καραστέργιος
Πασχάλης Μερμηγκάκης
Λαμπρινή Θάνου
Άντα Κουγιά
Δημήτρης Νικολόπουλος
Ασημένια Παπαδοπούλου
Βίκυ Αθανασίου

 

 

Από το Νοέμβρη στο ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ
Κεφαλληνίας 17 & Κυκλάδων, Κυψέλη
2108656004
2108679535

www.topos-allou.gr

https://www.facebook.com/ToposAllouAeroplio

PR: Le Canard qui Parle: 2108624392

 

Φωτογραφίες του Νίκου Καμτσή: Βίκη Κουτρή
Οι υπόλοιπες φωτογραφίες της παράστασης είναι από το αρχείο του θεάτρου