Από τη Ντίμη Θεοδωράκη

Μέσα σε “μια παλιομοδίτικη ιστορία που ξετυλίγεται σαν μαγευτικό παραμύθι”, σε “μια εποχή που η αγάπη αργούσε να’ ρθει”, βρίσκουμε την χήρα Εριφύλη, την γενναία και με ανοιχτό μυαλό δασκάλα και μάνα Εριφύλη, που υποδύεται η Αιμιλία Υψηλάντη, στο δικό της θέατρο. Στο θέατρο ΑΡΓΩ, το οποίο έφτιαξε το 2002, υποδυόμενη τότε τον πρώτο της ρόλο εκεί της Τζέσι, κόρης της Θέλμας,  στο έργο “Καληνύχτα μητέρα”. Όπως και τότε, έτσι και τώρα, στην παράσταση Η αγάπη άργησε μια μέρα, η Αιμιλία Υψηλάντη με την ευγενική της φυσιογνωμία επέδρασε πάνω μας με τις ερμηνείες της με τρόπο γλυκό, άμεσο και αποτελεσματικό.

Κυρία Υψηλάντη, σας είδα πρώτη φορά επί σκηνής το 2002 μαζί με την κυρία Μπεμπεδέλη στην παράσταση «Καληνύχτα μητέρα» της Μάρσα Νόρμαν. Ήταν, αν δεν απατώμαι, η πρώτη παράσταση του θεάτρου Αργώ; 

“Σωστά θυμόσαστε, ήταν η πρώτη παράσταση σε ένα νέο θέατρο που φτιάχτηκε την εποχή εκείνη και ήταν μια εξαιρετικά πετυχημένη έναρξη λειτουργίας θεάτρου”.

Από τότε μέχρι σήμερα, που σας βρίσκουμε στην παράσταση Η αγάπη άργησε μια μέρα, που σκηνοθέτησε ο Ένκε Φεζολλάρι, πόσα πράγματα έχουν συντελεστεί και αλλάξει στο θέατρο;

Οι αλλαγές που γίνονται είναι διαρκείς, μας προκαλούν και μας προτρέπουν στις προσπάθειες μας για καλλιτεχνική δημιουργία. Το Αργώ είναι ένα θέατρο όπου συγκεντρώνονται πολλές ομάδες και καλλιτέχνες και η ζύμωση αυτή είναι ευεργετική και ζωοοδότρα στην ζωή μου, όχι μόνο ως καλλιτέχνη, αλλά και ως άνθρωπο. Ακόμα και όταν υπάρχει κάποιο σταμάτημα ή πισωγύρισμα είναι και αυτό αναγκαίο μερικές φορές, γιατί πρέπει η ζωή ενός καλλιτέχνη να έχει και παύσεις, ώστε να μπορεί να σκεφτεί, να αναλογιστεί και να επανακαθορίσει την πορεία του. Η μεγαλύτερη χαρά για μένα είναι όταν συναντώ κάποιον συνάδελφο ή καλλιτεχνικό συντελεστή του θεάτρου μας που μου θυμίζει πότε έπαιξε στο Αργώ, με ποια ομάδα και σε ποιο έργο.

 

 

Η παράσταση διανύει μια δεύτερη σαιζόν. Αυτό για μένα σημαίνει ότι ο κόσμος την αγκάλιασε, σημαίνει ότι το κοινό αγαπάει να βλέπει θεατρικές μεταφορές σπουδαίων λογοτεχνικών έργων, σημαίνει επιτυχία της παράστασης συνολικά, μια παράσταση που εμένα προσωπικά με συγκίνησε.

“Το ότι επαναλαμβάνουμε την παράσταση ‘’Η αγάπη άργησε μια μέρα’’ δηλώνει καταρχήν την επιθυμία των καλλιτεχνικών συντελεστών να την κρατήσουμε ζωντανή, δηλώνει την αγάπη μας γι’ αυτήν, έτσι ακόμα και τις ημέρες που δεν έχουμε πολύ κόσμο, το μπράβο που ακούγεται από την πλατεία, σημαίνει για μας ότι σωστά την παίζουμε και τώρα μέχρι και τις 16 Δεκεμβρίου, έτσι ώστε να την δει το κοινό που πέρσι δεν τα κατάφερε. Γνωρίζετε άλλωστε ότι σε ένα τοπίο με πληθώρα θεατρικών παραγωγών, η πληροφόρηση και η επιλογή που κάνει επομένως ο θεατής, έχει δυσκολίες”.

Επιλέγω μια φράση από το αριστουργηματικό βιβλίο της Λιλής Ζωγράφου: «Πόση βία μπορεί να εξασκήσει κανείς στη ζωή των άλλων!». Είναι αυτή η κεντρική ιδέα του έργου;

Κατά βάση ναι. Άλλωστε η Λιλή Ζωγράφου κατήγγειλε, όχι μόνο στο λογοτεχνικό της έργο, αλλά και στην ζωή της κάθε μορφής εξουσίας.

 

Αιμιλία Υψηλάντη

 

“Με έχουν κάνει έναν άνθρωπο που δεν είμαι δημότης της πόλης μου, που προσπαθεί να βρει χαρά και ευχαρίστηση μόνο στον κλειστό, οικογενειακό και επαγγελματικό του περιβάλλον”.

 

 

 

 

 

Από όλους τους ρόλους που έχετε ενσαρκώσει, ποιος είναι ο πιο αγαπημένος σας;

“Δεν ξέρω. Η ερώτηση σας για έναν ηθοποιό είναι μάλλον δύσκολη, γιατί κάθε φορά αγαπάμε τον καινούριο ρόλο μας. Μερικές φορές βέβαια αγαπάμε  ρόλους που μας έδωσαν προσωπικές επιτυχίες. Ας πούμε η Μίλντρεντ Ρέιτσεντ, «Στη φωλιά του κούκου», όπου έπαιξα δίπλα στον Νίκο Κούρκουλο, ήταν μια προσωπική μου καλλιτεχνική επιτυχία. Τον αγάπησα τον ρόλο; Προφανώς για να τον παίξω καλά. Η μνήμη του όμως μου είναι πολύ αγαπητή ίσως κυρίως λόγω της επιτυχίας.

Αγάπησα πολλούς ρόλους. Θα έλεγα όλους, όπως τον ρόλο της μάνας στις «Παραλογές», της Κύπριας αγωνίστριας στους «Αγνοούμενους». Αγάπησα τον ρόλο μου στο έργο «Καληνύχτα Μητέρα» που αναφέρατε, γιατί είχα μια σπουδαία συμπαίκτρια την Δέσποινα Μπεμπεδέλη που ήθελα πάντα να δουλέψω μαζί της. Αν με ρωτάτε ποιο ρόλο αγάπησα περισσότερο είναι σαν να με ρωτάτε, αν είχα πολλά παιδιά, ποιο αγαπάω περισσότερο. Τους αγαπάω όλους τους ρόλους μου. Και αυτή τη στιγμή αγαπώ την Εριφύλλη στο έργο «Η αγάπη άργησε μια μέρα» και έχω αρχίσει να φλερτάρω με τον ρόλο της Γκάμπυ στις «Οκτώ γυναίκες κατηγορούνται» που θα ανεβάσουμε στις 20 Δεκεμβρίου 2018, καθώς και τον ρόλο της μάνας που θα παίξω στο «Rock story» της Λείας Βιτάλη, που θα παρουσιαστεί προς το τέλος της θεατρικής περιόδου”.

 

 

Τι είναι αυτό που σας πονάει στο θέατρο;

“Με πονάει η σημερινή δυσκολία επικοινωνίας ανάμεσα στους ανθρώπους του θεάτρου, κυρίως ανάμεσα στους ηθοποιούς. Υπάρχουν πολλοί νέοι ηθοποιοί με εξαιρετικά προσόντα, τα οποία ήταν αδιανόητα στην εποχή μου, ηθοποιοί που έχουν βγάλει καλές σχολές. Έχουν περάσει πολλά σεμινάρια, ηθοποιοί που τραγουδάνε, που έχουν εξαιρετική κίνηση, που παίζουν μουσικά όργανα, που έχουν βγάλει το πανεπιστήμιο. Προσόντα… προσόντα… προσόντα… Εξαιρετικά βιογραφικά!

Οι κώδικες όμως αρχών και συμπεριφορών απουσιάζουν στο 80% των περιπτώσεων. Βέβαια οι νέοι αυτοί ηθοποιοί ζουν σε μια κοινωνία διαλυμένη. Δεν ξέρουν ποιο θα είναι το αύριο. Αυτό όμως δεν μπορεί να δικαιολογήσει την ατομική ευθύνη που έχει ο καθένας μας να προσπαθήσει να γίνει σωστός επαγγελματίας. Βέβαια λέω την λέξη «επαγγελματίας», ενώ ταυτόχρονα δεν ξέρω τι είναι σήμερα το επάγγελμα ηθοποιού.

Συνηθίζω να λέω και το επαναλαμβάνω πολλές φορές ότι οι ηθοποιοί είναι στην συντριπτική τους πλειοψηφία άνεργοι και αυτό όχι γιατί δεν έχουν δουλειά δώδεκα μήνες τον χρόνο, όχι μόνο γιατί αλλάζουν μέσα στην θεατρική περίοδο δύο και τρεις θιάσους, αλλά γιατί μπορεί να είναι σε ένα θίασο και σε ένα έργο όπου παίζουν έναν ρόλο που επιθυμούν και πληρώνονται ελάχιστα. Άρα δεν μπορούν να ζήσουν από το επάγγελμά τους ή  βρίσκονται σ’ έναν θίασο που δεν είναι ακριβώς αυτό που ονειρεύονται, όπου αμείβονται, αλλά δεν είναι ικανοποιημένοι σαν καλλιτέχνες. Πολλές μορφές ανεργίας στο επάγγελμα μας. Αυτό με πονάει”.

 

Παρακολουθείτε παραστάσεις συναδέλφων σας;

Δυστυχώς δεν τα καταφέρνω. Ντρέπομαι που το λέω, μου είναι μεγάλη έλλειψη, αλλά βρίσκομαι στο θέατρο επτά μέρες την εβδομάδα, μερικές φορές ξεπερνάω το δωδεκάωρο.

 

Υπάρχουν είδη θεάτρου που δεν είναι συμβατά με την θεώρησή σας περί θεάτρου ή πιστεύετε ότι το θέατρο είναι ένα; 

Το θέατρο είναι μια ανοιχτή τέχνη. Ενσωμάτωσε παλιότερα την αρχιτεκτονική και την ζωγραφική. Έχει ενσωματώσει το βίντεο και την προηγμένη τεχνολογία. Μπορεί να γίνει οπουδήποτε, στον δρόμο, σε ανοιχτό θέατρο, σε μια πλατεία, σε ένα μέρος με ελάχιστους θεατές, σε ένα θέατρο δέκα χιλιάδων θέσεων. Παρ’ όλ’ αυτά υπάρχουν κάποιες κατηγορίες τις οποίες άλλωστε εμείς οι ίδιοι οι καλλιτέχνες τις προσδιορίζουμε μερικές φορές.

Αν παλιότερα ήταν η επιθεώρηση και το αμιγές θέατρο, σήμερα θα λέγαμε ότι υπάρχουν performances και το devised theater, θέατρο του δρόμου κ.α. Όλα αυτά όμως υπάγονται στην έννοια θέατρο. Η διαφοροποίηση με άλλα είδη είναι ότι καταρχήν «ἦν ὁ λόγος»,  όμως ας σημειώσουμε ότι έχουμε δει και παραστάσεις, όπου οι ηθοποιοί δεν μιλούν. Στην περίπτωση αυτή όμως ο λόγος μπορεί να μην ακούγεται, αλλά γίνεται σημαντικός δια της απουσίας του.

 

 

Σας είδαμε και κάποια στιγμή να συμμετέχετε με μια εντυπωσιακή τουαλέτα σε défilé  μόδας. Πώς ήταν αυτή η ξεχωριστή εμπειρία για εσάς; Είναι κι αυτό μέσα στα πλαίσια του ότι ένας ηθοποιός μπορεί να σταθεί επάξια σε πολλά περιβάλλοντα;

Προφανώς ένας ηθοποιός μπορεί να σταθεί σε πολλά περιβάλλοντα. Βεβαίως δεν ήταν στις προθέσεις μου να κάνω modeling και μάλιστα σε αυτήν την ηλικία, ήταν όμως κάτι που πολύ το διασκέδασα, άλλωστε παρουσίασα το φόρεμα ενός σχεδιαστή που με είχε ντύσει στο θέατρο. Όλη μου η έγνοια ήταν μην πέσω… αλλά τα κατάφερα.

 

Να αλλάξουμε κλίμα, έχετε μια μακρά πορεία στην πολιτική και στον συνδικαλισμό. Υπήρξατε βουλευτής του ΚΚΕ. Πώς ήταν εκείνη η περίοδος για εσάς;

Ήταν μια περίοδος έντονης δράσης και πολλής δουλειάς, πρέπει όμως να σας πω ότι από όλες τις δραστηριότητες που είχα στην πολιτική και στον κοινωνικό τομέα, σαν πιο σημαντικές θεωρώ την θητεία μου στον Δήμο Αθηναίων και στον συνδικαλισμό. Ένας βουλευτής, πέρα από την πολλή δουλειά, που είχαμε εμείς οι βουλευτές του ΚΚΕ, δεν μπορεί να υλοποιήσει αυτό που επιθυμεί, γιατί περιορίζεται κυρίως, όταν είναι στην Αντιπολίτευση, στο να ασκεί έλεγχο και να υπερασπίζεται τις θέσεις ενός κόμματος σε συγκεκριμένα νομοσχέδια. Δεν την υποτιμώ  αυτή τη δουλειά, αλλά δεν σου δίνει την χαρά να βάλεις έναν προσωπικό στόχο και να προσπαθήσεις να τον πετύχεις, κάτι που συμβαίνει  στην τοπική αυτοδιοίκηση και στον συνδικαλισμό.

 

Πώς θα σχολιάζατε τη σημερινή κοινωνικοπολιτική κατάσταση της Ελλάδας;

Δεν είναι αυτή που ονειρευόμασταν, τουλάχιστον η δική μου γενιά. Δεν είναι αυτή που θα μπορούσε να είναι, αν ήμασταν έτοιμοι να δεχτούμε την αλήθεια της πραγματικότητας, αν προνοούσαμε για το μέλλον. Βέβαια πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι, γιατί ο τόπος μας έχει πολλές δυνάμεις, οι οποίες, αν αξιοποιηθούν σωστά, θα μπορέσουν ν’ αντιστρέψουν την σημερινή επώδυνη κατάσταση, αρκεί να το θελήσουμε και να εργαστούμε γι’ αυτό.

 

Εάν είχατε τη δικαιοδοσία ν’ αλλάζατε κάτι, ποιο θα ήταν το πρώτο σας μέλημα;  

Θα άλλαζα πολλά. Το πρώτο όμως που θέλω ΤΩΡΑ ν’ αλλάξω είναι να μην είμαι αναγκασμένη να περπατάω στην Αθήνα, την πόλη μου, και να διαπιστώνω ότι με έχουν κάνει, όχι μόνο μη συμπονετική και αδιάφορη για το τι συμβαίνει γύρω μου, αλλά απάνθρωπη και ανάλγητη.

Με έχουν κάνει έναν άνθρωπο που δεν είμαι δημότης της πόλης μου, που προσπαθεί να βρει χαρά και ευχαρίστηση μόνο στον κλειστό, οικογενειακό και επαγγελματικό του περιβάλλον.

Δεν γίνεται να περνάω δίπλα από ανθρώπους με πληγιασμένα πόδια και σχεδόν να περνάω από πάνω τους, ούτε να βλέπω να κάνουν ενέσεις τοξικομανείς έξω απο τον ΟΤΕ στην Πατησίων και εγώ να ονειρεύομαι την παράσταση που θα παίξω το βράδυ!

Κανένας δεν έχει δικαίωμα να με καταντήσει έναν τέτοιον άνθρωπο. Οι υπεύθυνοι γι’ αυτό, για μένα, είναι εγκληματίες! Εγκληματίες της ανθρωπιάς μου και της ψυχής μου…

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

“Η ΑΓΑΠΗ ΑΡΓΗΣΕ ΜΙΑ ΜΕΡΑ” ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΡΓΩ – Παράταση