Με αφορμή το πρώτο ιστορικό ανέβασμα του πολυβραβευμένου έργου του Bernard Pomerance, «Ο Άνθρωπος Ελέφαντας», πριν 40 χρόνια στο Broadway (Απρίλιος του 1979 – Ιούνιος του 1981, 916 παραστάσεις), ανεβαίνει σε διασκευή και σκηνοθεσία Κοραή Δαμάτη στον Πολυχώρο Vault η πραγματική ιστορία του Τζον Μέρρικ, γνωστού και ως Ανθρώπου Ελέφαντα, ενός τραγικά παραμορφωμένου άντρα που έζησε στο Βικτωριανό Λονδίνο το 1880.

 

Λίγα λόγια για το έργο

Ο Τζον Μέρρικ πρόκειται για έναν άνθρωπο γεννημένο στο Λέστερ της Αγγλίας, ο οποίος σε μικρή ηλικία εμφάνισε δείγματα δυσμορφίας σε όλο του το σώμα και σταδιακά παραμορφώθηκε πλήρως. Εξαιτίας της σπάνιας ασθένειάς του, απασχόλησε την επιστήμη και την κοινή γνώμη της Βικτωριανής Αγγλίας.

Η μεταφορά της ιστορίας του στο θέατρο μέσα από τη σκηνοθετική ματιά του Κοραή Δαμάτη και την αριστοτεχνική ερμηνεία του Δημήτρη Καρατζιά στον ομώνυμο ρόλο, μας μεταφέρει στην αρχή σε ένα freak show, μια εικόνα που αντικατοπτρίζει την ωμή πραγματικότητα εκείνης της περιόδου, όπου ο Τζον περνά ένα διάστημα της ζωής του ως θέαμα. Στη συνέχεια, παρακολουθούμε την προσπάθεια του καταξιωμένου γιατρού Τριβς να απαλλάξει τον Τζον από αυτή την κατάσταση, παίρνοντάς τον υπό την προστασία του στην Παθολογική Εταιρεία του Λονδίνου. Εκεί διαπιστώνει το ότι «η δυσμορφία τον εμποδίζει να εκφράσει οποιοδήποτε συναίσθημα», πρόκειται για αβάσιμη άποψη της κοινής γνώμης για τον Τζον, που ξεδιπλώνει βαθμιαία έναν χαρακτήρα γεμάτο πάθος για τη μάθηση, την αγάπη και την αποδοχή. Πόσο όμως απομακρύνθηκε όντως από ένα κόσμο τεράτων;

Από τα freak shows στην υψηλή κοινωνία: Δύο διαφορετικοί θίασοι

Η έναρξη του έργου μας αποκαλύπτει όλο το παράλογο της ατμόσφαιρας ενός freak show, που θυμίζει σε μεγάλο βαθμό τα μετέπειτα τσίρκα. Από τη μία, μεγαλοπρεπείς μάσκες και φαντασμαγορική μουσική γεμίζουν την σκηνή του Vault, από την άλλη ένας επιτήδειος θιασάρχης, έχοντας στο νου του μόνο το κέρδος, εκμεταλλεύεται τόσο την διαφορετικότητα των ανθρώπων του τσίρκου, όσο και την περιέργεια του κόσμου, προσφέροντάς τους ένα θέαμα, πατώντας επί πτωμάτων. «Περάστε να δείτε την οργή της μητέρας φύσης»! Στο άκουσμα αυτής της φράσης, ερχόμαστε αντιμέτωποι με την βιαιότητα των freak shows που αναζωπύρωναν την άποψη πως ένας δύσμορφος άνθρωπος είναι και άσχημος. Είναι και απωθητικός. Είναι μη φυσιολογικός. Και σε έναν κόσμο όπου επικρατεί φόβος και αποστροφή για οτιδήποτε θεωρούμε άσχημο, μία είναι η λύση: η βίαιη εξάλειψή του.

Ο άνθρωπος- ελέφαντας τραβά το ενδιαφέρον του γιατρού Τριβς, ο οποίος περνώντας από το τσίρκο, πληρώνει τον θιασάρχη 5 σελήνια, ώστε να πάρει τον Τζον από εκεί και να τον μεταφέρει στην Παθολογική Κλινική του Λονδίνου για να εξετάσει την πάθησή του. Κι από εκείνο το σημείο της παράστασης, παρατηρούμε έναν διαφορετικό θίασο· αυτόν της υψηλής κοινωνίας. Πολλοί περνούν να δουν τον Τζον στο νοσοκομείο. Ο διευθυντής του νοσοκομείου, ο επίσκοπος της περιοχής, μία μεγάλη ηθοποιός της εποχής. Άνθρωποι διαφορετικοί και τόσο ίδιοι ταυτόχρονα. Φορούν με απόλυτη μαεστρία το συμβατικό τους χαμόγελο και επισκέπτονται τον Τζον με φόβο μήπως καταλάθος πιάσουν το παραμορφωμένο του χέρι. Η σύγκριση εξάλλου τους κάνει και νιώθουν καλύτεροι. Κι ο Τζον το καταλαβαίνει. Ο μασκαρεμένος αλτρουισμός τους ξεβράζει τον συντηρητισμό και την απέχθειά τους προς το διαφορετικό. «Θέλω να είμαι κάπου που να μη με βλέπουν» Αντιλαμβάνεται κι αισθάνεται, αλλά κανείς δε τον νιώθει.

 

Η παράσταση

Η μικρή σκηνή του Vault λειτούργησε αποτελεσματικά στην βαριά ατμόσφαιρα του έργου. Σε συνδυασμό με τις σαφείς ερμηνείες, κατάφεραν όχι μόνο να συγκινήσουν αλλά και να αφυπνίσουν. Μπορεί η Βικτωριανή εποχή του 19ου αιώνα να φαντάζει μακρινή, εφόσον τώρα υπάρχει κάποια αποδοχή. Περιορίζεται όμως σε συμπόνια και αμηχανία. Δεν αποδεχόμαστε πλήρως κανένα δικαίωμα στο διαφορετικό. Στο παραμορφωμένο αποστρέφουμε το βλέμμα, κάνουμε πως δεν βλέπουμε, χλευάζουμε, σκοτώνουμε. Ζούμε σε μια κοινωνία όπου το μόνο που κάνουμε είναι να υπακούμε σε κανόνες, ληστεύοντας τη φύση. Αυτό είναι ένδειξη παραμόρφωσης.

 

Πληροφορίες της παράστασης

Συντελεστές

Συγγραφέας: Bernard Pomerance

Μετάφραση: Μαρλένα Γεωργιάδη

Δραματουργική επεξεργασία-Διασκευή-Σκηνοθεσία: Κοραής Δαμάτης

Σκηνικά – Κοστούμια: Κοραής Δαμάτης

Μάσκες: Ελένη Σουμή

Μουσική: Μάνος Αντωνιάδης

Κίνηση: Μαρίζα Τσίγκα

Σχεδιασμός φωτισμών: Κοραής Δαμάτης

Βοηθός φωτιστή: Θοδωρής Μαργαρίτης

Βοηθός σκηνοθέτη: Αναστασία Τσούτση
Β΄ βοηθός σκηνοθέτη: Λήδα Μεϊντάνη

Κατασκευή μάσκας Ελέφαντα: Σωκράτης Παπαδόπουλος

Κατασκευή φωτόσπαθων: Χρήστος Σάλεμ

Κατασκευές σκηνικών: Φώτης Μουρτάς

Φωτογραφίες παράστασης: Χριστίνα Φυλακτοπούλου

Trailer: Στέφανος Κοσμίδης

Επικοινωνία παράστασης : Χρύσα Ματσαγκάνη

Παραγωγή: VAULT

 

Διανομή

Τζων Μέρρικ (ο Άνθρωπος Ελέφαντας): Δημήτρης Καρατζιάς

Φρέντερικ Τριβς (ιατρός στο νοσοκομείο του Λονδίνου): Περικλής Μοσχολιδάκης

Κυρία Κένταλ (ηθοποιός), Σουβλίτσα: Μαρία Καβουκίδη

Ρος (μάνατζερ του Άνθρωπου Ελέφαντα) / Επίσκοπος / Γουίλ (νοσοκόμος): Στέλιος Καλαϊτζής

Καρλ Γκομ (Διευθυντής του Νοσοκομείου) / Ελεγκτής: Μιχάλης Καλιότσος

Άνδρας στο τσίρκο / Άγγλος Αστυνομικός, Σνορκ (νοσοκόμος): Αντώνης Καραθανασόπουλος

Δις Σάντουιτς / Σουβλίτσα: Σοφία Ρούβα

Εισιτήρια
Γενική είσοδος: 16€
Προπώληση viva: 14€
Φοιτητές / Σπουδαστές / Κάτοχοι Κάρτας Πολυτέκνων / ΑμΕΑ / Κάτοχοι Κάρτας Ανεργίας (ΟΑΕΔ): 12€

Η παράσταση παρουσιάζεται κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 21:00, καθώς και τις Κυριακές στις 18:15.

 

Κριτική: Εβίνα Καλατζή

Βιογραφικό

22χρονη φοιτήτρια στο τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ. Περιπλανώμενη στους δρόμους της Αθήνας για να βρω το νόημα της ζωής. Λάτρης της τέχνης και των ταξιδιών. Ιδανικότερα, λάτρης των ταξιδιών που περιλαμβάνουν γνωριμίες με ανθρώπους διαφορετικούς απο εμένα και ανταλλαγή απόψεων πάνω στη μουσική, το θέατρο και τον κινηματογράφο.