• Σενάριο: Ric Menello
  • Φωτ: Joaquín Baca-Asay
  • Ερμ: Joaquin Phoenix , Gwyneth Paltrow , Vinessa Shaw , Moni Moshonov , Isabella Rossellini , Elias Koteas
  • Διάρκεια: 100 λεπτά  

Το ανέφικτο του έρωτα

Μετά από την οδυνηρή διάλυση του αρραβώνα του , ο Leonard (Joaquin Phoenix) βυθίστηκε σε έναν κύκλο κατάθλιψης και εγκλεισμού σε ψυχιατρική κλινική. Τώρα ζει στο πατρικό του, με τους παραδοσιακούς Εβραίους γονείς του (Isabella Rossellini, Moni Moshonov), που ανησυχούν για τις αυτοκτονικές του τάσεις. Του γνωρίζουν τη Sandra (Vinessa Shaw), κόρη ενός επιχειρηματικού συνεταίρου, ένα γλυκό και ήσυχο κορίτσι που ενδιαφέρεται για τα χόμπι του και προσελκύεται από τα ελαττώματα του.

Σχεδόν ταυτόχρονα γοητεύεται από τη νεοφερμένη γειτόνισσα , Michelle (Gwyneth Paltrow), μια εντυπωσιακή ξανθιά ,που όμως διατηρεί σχέση με ένα παντρεμένο μεγαλοδικηγόρο(Elias Koteas). Ο Leonard γνωρίζει ότι η αφοσίωση της Michelle σε αυτόν τον άνθρωπο βρίσκεται στα όρια της ψυχικής διαταραχής. Ωστόσο, ο αυξανόμενος ενθουσιασμός του τον οδηγεί αργά αλλά σταθερά στον δυσλειτουργικό κόσμο του ονείρου. Αυτό που ξεκινά ως μοναχική εμμονή γίνεται αναπόφευκτα μια πυρετώδης δυαδική τρέλα. Όταν μάλιστα ο εραστής της δεν τηρεί τις υποσχέσεις του, ο Leonard είναι σίγουρος ότι μπορεί τώρα να την πείσει να τον αγαπήσει . Όταν στους βασικούς χαρακτήρες δίνεται η επιλογή ανάμεσα στη καθημερινή λογική και στην παραληρητική ρομαντική τρέλα, αυτοί χωρίς δισταγμό επιλέγουν το δεύτερο. Έτσι οι δύο εραστές ,συνεχίζουν να παρασύρονται στα ξεχωριστά όνειρά τους, αποτυγχάνοντας να φτάσουν ο ένας στον άλλο .Η ταινία καταλήγει σε μια συγκινητική ,σχεδόν μυστικιστική σεκάνς που μένει αξέχαστη για την ποιητική της απλότητα.

Για την τέταρτη ταινία του, ο James Gray εγκαταλείπει το θρίλερ, το αγαπημένο του είδος (“Little Odessa”, “The Yards”, “The night belong to us”) και εμπνέεται ελεύθερα από τις «Λευκές Νύχτες» του Dostoyevsky δημιουργώντας μια πικρή ιστορία αγάπης στη σύγχρονη Νέα Υόρκη. Όπως πάντα το στέρεο σύμπαν του, με τους αληθοφανείς χαρακτήρες , είναι επηρεασμένο από τις αρχαίες τραγωδίες και η οικογένεια είναι ένα αναπόφευκτο πεπρωμένο.

Ο Gray ,ίσως ο πιο « Ευρωπαίος» από τους σύγχρονους σκηνοθέτης της Αμερικής, εστιάζει στον χαρακτήρα και το ανθρώπινο συναίσθημα ,δίνοντας ζωογόνες αναπνοές στην αφήγηση. Χρησιμοποιεί παλαιομοδίτικες γωνιές της Νέας Υόρκης ,που κινηματογραφούνται με φροντίδα από τον Joaquin Baca-Asay ,για να απεικονίσει την καταθλιπτική ύπαρξη του Leonard. Μια σκηνή συνοδεύεται από το ορχηστρικό «Lujon» του Henry Mancini για να μεταφέρει τα συναισθήματα του ήρωα ,από την γοητεία και τη λάμψη του νυχτερινού Μανχάταν . Πολύ λίγα μεταφέρονται στον θεατή μέσω των διαλόγων Τα περισσότερα γίνονται κατανοητά από τις εκφράσεις ,τα βλέμματα ,τις χειρονομίες , με απαλά φθινοπωρινά χρώματα ,με τον τόνο ενός ψιθυρίσματος. Έτσι όλη η ταινία φαίνεται να ταλαντεύεται ανάμεσα σε έναν κόσμο που τείνουμε να αποκαλούμε «πραγματικότητα» και ένα άλλο που λέμε «όνειρα».

Ο Joaquin Phoenix φέρνει ένα τεράστιο βάρος αλήθειας στην απόδοσή του: εύθραυστος, ευάλωτος, απρόθυμος να ενσωματωθεί . Βιώνει τη συμπίεση και την αγωνία του χαρακτήρα του με βουβή εσωτερική αιμορραγία. Ωστόσο ανθίζει γύρω από τις γυναίκες, έχοντας εντυπωσιακές εκλάμψεις αυτοπεποίθησης και γοητείας. Η υπερ-προστασία της εβραϊκής οικογένειας , τον συνθλίβει .Θέλει να γίνει φωτογράφος, αλλά ο πατέρας τον θέλει στην οικογενειακή επιχείρηση. Ο διχασμός του τελικά δεν έχει να κάνει μόνο με την ίδια την γυναίκα ,αλλά με το είδος της ζωής που αντιπροσωπεύει . Η αγνή ,υποταγμένη ομορφιά της Sandra εξασφαλίζει την ενσωμάτωση, την ασφαλή δουλειά, την τακτοποιημένη οικογενειακή ζωή. Η φετιχιστική γοητεία της Michelle υπόσχεται το όνειρο ,τον ίλιγγο της νυχτερινής ζωής , αλλά και έχει και τη σκοτεινή πλευρά με τους χορηγούς , τα ναρκωτικά. Όπως πάντα ,αναδεικνύονται οι μεγάλες αντιφάσεις και οι παθογένειες του «Αμερικανικού ονείρου» , με τη σύγκρουση των προσωπικών επιθυμιών και των κοινωνικών επιταγών , αλλά και την χυδαία διασύνδεση του έρωτα με το χρήμα .

Οι «Δυο έρωτες» είναι τυλιγμένοι σε μια αχλύ παραμυθιού, με τον Gray να συλλαμβάνει τον αγνό ρομαντισμό ,την βαθιά καλοσύνη της αυταπάρνησης αλλά και την μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου. Η διορατική, ειλικρινής και τρυφερή ματιά του αποδεικνύει ότι ο έρωτας είναι κάτι ατελές που συμβαίνει απλώς επειδή οι άνθρωποι νοιώθουν την ανάγκη να είναι επιθυμητοί και κατακτητικοί ,ενώ περιφρονούν ότι τους προσφέρεται άνευ όρων. Αυτό ίσως απαντά και στο αιώνιο ερώτημα : γιατί ερωτευόμαστε το «ανέφικτο»;

 

James Gray Says 'Lost City Of Z' Will Shoot Next; Talks His Sci-Fi Project, Dances With Brad Pitt & More

James Gray (1969- )

 Το 1994 σε ηλικία μόλις 25 ετών ο Ουκρανικής καταγωγής Αμερικανός σκηνοθέτης  James Gray γυρίζει την πρώτη ταινία του «Little Odessa». Είναι ένα σκληρό γκαγκστερικό  έργο που ασχολείται με την σύγκρουση ενός μοναχικού δολοφόνου (Tim Roth), με την οικογένειά του και τη ρωσική κοινότητα της Νέας Υόρκης. Στη δεύτερη ταινία του «The Yards»(2000) συνδυάζει στοιχεία αρχαίας τραγωδίας ,οικογενειακού δράματος και  φιλμ νουάρ με κοινωνικοπολιτικές αναφορές . Στο σκοτεινό «The Night Belongs to Us»( 2007) επανέρχεται στα αγαπημένα του θέματα σκάβει :η οικογένεια και η μαφία .Το 2008 κάνει μια αναπάντεχη στροφή  με το εκλεπτυσμένα ρομαντικό «Two Lovers», με θέμα ένα ερωτικό τρίγωνο που αποτελούν οι έξοχοι Joaquin Phoenix ,Gwyneth Paltrow και Vinessa Shaw.

Η  μαζική μετανάστευση Ευρωπαίων στην Αμερική κατά τη δεκαετία του 1920 είναι το θέμα του  «The Immigrant» (2013). Σε εντελώς άλλο ύφος βρίσκεται το «The Lost City of Z»(2017) με επίκεντρο τις περιπέτειες του διάσημου Βρετανού εξερευνητή Percy Fawcett, ο οποίος εξαφανίστηκε μυστηριωδώς στη ζούγκλα της Βραζιλίας, ενώ προσπαθούσε να βρει μια χαμένη πόλη που χρονολογείται από την Ατλαντίδα. Δύο χρόνια αργότερα, ο σκηνοθέτης δοκίμασε τις δυνάμεις του στην επιστημονική φαντασία με το«Ad Astra»(2019) με ήρωα ένα αστροναύτη που ταξιδεύει  στα  όρια του ηλιακού συστήματος, αναζητώντας τον πατέρα του.