• Σενάριο : Henri Verneuil, Didier Decoin

  • Φωτογραφία : Jean-Louis Picavet

  • Μουσική : Ennio Morricone

  • Ερμ: Yves Montand, Michel Etcheverry, Roger Planchon, Jacques Denis, Pierre Vernier, Jacques Sereys…

  • Διάρκεια : 122 λεπτά

 Η μοίρα του Ίκαρου

Ο  αρχηγός ενός αδιευκρίνιστου Δυτικού κράτους, δολοφονείται κατά τη διάρκεια μιας περιοδείας του. Ο δολοφόνος του βρίσκεται νεκρός στο ασανσέρ του κτιρίου από το οποίο πυροβόλησε.  Η εξεταστική επιτροπή με επικεφαλής τον Frédéric Heiniger ( Michel Etcheverry ) καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Karl-Erich Daslow ( Didier Sauvegrain ) είναι ένας μοναχικός ,ψυχοπαθής δολοφόνος.

Είναι ένα τακτοποιημένο πόρισμα που φαίνεται να ικανοποιεί τους πάντες, ιδιαίτερα εκείνους που βρίσκονται σε θέσεις εξουσίας και έχουν λόγο να φοβούνται την εκδοχή της πολιτικής δολοφονίας.

Ωστόσο, ένα από τα μέλη της  επιτροπής, ο εισαγγελέας Volney (Yves Montand), αρνείται να συμφωνήσει. Καθώς προχωρά την έρευνά μόνος του, διαπιστώνει ότι όλοι οι μάρτυρες του εγκλήματος πεθαίνουν ο ένας μετά τον άλλο.

Τελικά οδηγείται στα ίχνη μιας συνωμοσίας με το κωδικό όνομα «Ι,…όπως Ίκαρος». Αντικατοπτρίζοντας τη μοίρα του ήρωα στον περίφημο ελληνικό μύθο, ο εισαγγελέας ανακαλύπτει ότι πλησιάζει επικίνδυνα την αδυσώπητη αλήθεια …

Η «Άγρια δολοφονία» είναι ένα αριστοτεχνικό πολιτικό θρίλερ , είδος που βρήκε εύφορο έδαφος στο ταραγμένο πολιτικό κλίμα της δεκαετίας του ’70, με αριστουργήματα όπως τα «The Parallax View»(1974) του Alan J. Pacula, και « Three Days for the condor» (1975)του Sydney Pollack.

Βέβαια ,θεματικά τo φιλμ  του Verneuil συγγνενεύει με τα «Executive Action»(1973) του David Miller  και  «JFK»(1991) του Oliver Stone.

Αν και  χρησιμοποιεί άλλα ονόματα και τοποθεσίες  αναφέρεται έμμεσα αλλά σαφώς στη δολοφονία του John F. Kennedy. Οι αναλογίες είναι πολλές: ο εισαγγελέας Jim Garrison  που προσπάθησε να καταρρίψει την επίσημη άποψη της επιτροπής Warren, ο δολοφόνος Oswald (το όνομα Daslow αποτελεί αναγραμματισμό), το ερασιτεχνικό φιλμ του Zapruder που κατέγραψε τη δολοφονία του JFK, η αρχιτεκτονική των La Défense και Cergy-Pontoise που θυμίζει τον τόπο δολοφονίας ,στο  Dallas.

Ο Verneuil παραθέτει ως δηλωτικό προοίμιο ένα απόσπασμα από τον « Αφρό των ημερών» του Boris Vian: «Η ιστορία είναι αληθινή αφού την έπλασα εγώ με τη φαντασία μου, από την πρώτη μέχρι την τελευταία λέξη». Έτσι το φανταστικό της μυθοπλασίας είναι αδιαχώριστα συνδεδεμένο με το οικείο ιστορικό γεγονός.

Το «φαρσικό» πείραμα ψυχολογίας Milgram που μελέτησε την «υπακοή στην εξουσία», είναι αντιδεοντολογικό αλλά και ανατριχιαστικά αποκαλυπτικό. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του ,ένας  κανονικός πολίτης , κάτω από την πίεση μιας ανώτερης  αρχής, είναι έτοιμος να εκτελέσει οποιαδήποτε εντολή, ακόμη και αν βρίσκεται σε αντίθεση με τη συνείδηση του.

Έτσι ερμηνεύονται οι γενοκτονίες και οι διώξεις του ναζισμού και άλλων ολοκληρωτικών καθεστώτων. Έτσι εξηγούνται οι τυφλές τρομοκρατικές ενέργειες που προκαλούν εκατόμβες, έτσι εξηγείται η συγκάλυψη εγκλημάτων από φορείς της εξουσίας που υποτάσσονται στην εντολή μιας ανώτατης Αρχής.

Η αφήγηση είναι ψυχρή ,σχεδόν κλινική ,χωρίς τυχαία συμβάντα αλλά με μεθοδική αστυνομική εργασία : από τη σχολαστική συλλογή ενδείξεων (σε μια σκηνή που θυμίζει το Blow Up του Antonioni) ως την αξιομνημόνευτη σεκάνς του πειράματος του Milgram (μάθημα του κινηματογράφου από μόνη της), ο Verneuil  ολισθαίνει  απαλά από τον περιγραφικό ρεαλισμό  στον πολιτικό συμβολισμό .

Πέρα από την απεικόνιση ενός πολιτικού συστήματος που βασίζεται στο ψέμα και στη συγκάλυψη ο Γάλλος δημιουργός συνθέτει ένα δοκίμιο για τη χειραγώγηση με ευρεία έννοια: χειραγώγηση του Κράτους, του ατόμου, του κινηματογράφου , επομένως και του θεατή .

Η απαισιοδοξία του Verneuil για το μέλλον των σύγχρονων κοινωνιών  αποκρυσταλλώνεται στο ζοφερό και βάναυσο φινάλε , όπου η χρήση αργής κίνησης, αυξάνει εκθετικά το μεταίσθημα ,που μένει χαραγμένο  στη μνήμη, για πολύ χρόνο μετά την προβολή.

Η «Άγρια δολοφονία» εντυπωσιάζει με τις εξαιρετικές οπτικές συνθέσεις του  Jean-Louis Picavet, το ανησυχητικό soundtrack του Ennio Morricone και την αυτοκρατορική ερμηνεία του Yves Montand. Έχοντας εμφανιστεί σε ξακουστά πολιτικά θρίλερ της Κώστα Γαβρά -«Z» (1969), «L’Aveu» (1970) – ο Montand ταιριάζει καλύτερα στον ρόλο από οποιονδήποτε άλλο Γάλλο ηθοποιό.

Μεταγγίζει στον θεατή τον ιδεαλισμό και τον ανθρωπισμό του, σαν να αποτελεί ενσαρκωμένη επιβεβαίωση του αφοριστικού αξιώματος  του Boris Vian:«οι μάζες έχουν άδικο και τα άτομα έχουν πάντα δίκιο».

Αφηγηματικά γεωμετρικό, συναρπαστικό, παγερό σαν ατσάλι, αυτό το καλύτερο φιλμ του Verneuil, δίνει τροφή  για προβληματισμό, χωρίς να ξεχνά ποτέ τη ψυχαγωγική  του διάσταση.

Ωστόσο παραμένει άδικα ξεχασμένο και υποτιμημένο , σε μια σκιερή γωνιά της φιλμογραφίας του. Ίσως αυτή να είναι  η μοίρα των Ικάρων , διαχρονικά και οικουμενικά : να λειώνουν τα φτερά τους όσο πλησιάζουν στον πυρακτωμένο ήλιο…