Σας προτείνω…

1956 The Killing

1957  Paths of Glory

1960  Spartacus

1962  Lolita

1964   Dr. Strangelove

1968 2001: A space odyssey

1971  A clockwork orange

1974 Barry Lyndon

1980  The Shining

Η σχολαστική φροντίδα με την οποία επέλεγε τα θέματα του, η αργή μέθοδος της εργασίας του και η μοναχική προσωπικότητα του δημιουργούσε μια σπάνια προσδοκία κάθε φορά που ο Stanley Kubrick γύριζε μια νέα ταινία. Ο γεννημένος στο Bronx της Νέας Υόρκης Stanley Kubrick ξεκίνησε τη μεγάλη καριέρα από τη φωτογραφία. Το πέρασμα στον κινηματογράφο ήρθε σαν φυσική εξέλιξη.

Η πρώτη του ταινία «Fear and Desire» (1953)είναι  μινιμαλιστική ,αντισυμβατική και τολμηρή για την εποχή της . Στο θεματικό της πυρήνα αλληλεπιδρούν τα δίπολα : πόλεμος και παραφροσύνη , φόβος και επιθυμία , βία και σεξουαλικότητα .

Το «Killer’s Kiss» (1955)είναι ένα ημιαποτυχημένο  κράμα γκαγκστερικού και φιλμ νουάρ. Μια άσκηση ύφους μεσαίας διάρκειας ,χωρίς ρυθμό και κέντρο βάρους.

Η πρώτη πραγματικά αξιόλογη ταινία του Kubrick ,«The Killing» (1956)είναι ένα φιλμ νουάρ που ακολουθεί  τους κώδικες και την μυθολογία του είδους και εντυπωσιάζει με την μη γραμμική αφήγηση του .

Το αντιμιλιταριστικό δράμα «Paths of Glory» (1957) που τοποθετείται στη διάρκεια του Α ‘Παγκοσμίου Πολέμου, επικεντρώθηκε στην αυτοκτονική επίθεση από τα γαλλικά στρατεύματα σε μια γερμανική θέση και τις επιπτώσεις της. Η ταινία απαγορεύτηκε στη Γαλλία μέχρι το 1975 ,εξαιτίας της απεικόνισης της φαυλότητας των ανώτερων Γάλλων αξιωματικών,

Ο Kubrick ανέλαβε τη σκηνοθεσία του «Spartacus»(1960),μετά την απόλυση του Anthony Mann. Το φιλμ ,επική αφήγηση μιας εξέγερσης σκλάβων στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, είχε διάρκεια μεγαλύτερη των τριών ωρών , ήταν αναμφισβήτητα η πιο προσιτή ταινία  αλλά και η λιγότερο προσωπική ταινία του .

Ο Kubrick μετακόμισε στη συνέχεια στην Αγγλία .Το πρώτο του έργο ήταν η «Lolita» (1962), το  κλασικό μυθιστόρημα του Nabokov σε μια τολμηρή για την εποχή της  διασκευή ,όπου μεγαλουργεί περιγράφοντας τον αγχωτικό και απεγνωσμένο πόθο του μεσήλικα για το άγουρο θηλυκό φρούτο της ζωής .

Η μεγάλη αναγνώριση του Kubrick ήρθε με τον απαράμιλλο «Dr. Strangelove»(1964) μια  μηδενιστική κωμωδία σχετικά με τον ανταγωνισμό των πυρηνικών όπλων την εποχή του  Ψυχρού Πολέμου. Ξεχωρίζουν οι  εφευρετικές –σε γκροτέσκο στυλ – ερμηνείες των George C. Scott, Sterling Hayden, και ειδικά του Peter Sellers, σε τρεις πολύ διαφορετικούς αλλά εξίσου αξέχαστους χαρακτήρες.

Ο Kubrick πέρασε τα επόμενα τέσσερα χρόνια δημιουργώντας το «2001: A Space Odyssey»(1968), μια μεταφυσική επική επιστημονική φαντασία βασισμένη σε ένα διήγημα του Arthur C. Clarke, ο οποίος συνεργάστηκε στο σενάριο. Η οπτική εμπειρία είναι μοναδικής ομορφιάς  και εικαστικής  πλαστικότητας , αποτελώντας μια  διαστημική χορογραφία με τη  μουσική  των Στράους, Χατσατουριάν και Λιγκέτι.

Η επόμενη ταινία του Kubrick ,«A Clockwork Orange» (1971), έχει ως κεντρικό ήρωα τον  γοητευτικό, ευφυή αλλά διεστραμμένο Alex (ένας εκπληκτικός Malcom McDowell)   , ηγέτη μιας ομάδας απροσάρμοστων νεαρών  που από ανία επιδίδονται καθημερινά σε βιασμούς και βανδαλισμούς. Το φιλμ αποτελεί  μια φουτουριστική σπουδή πάνω στη βία, τόσο των συμμοριών όσο και του σωφρονιστικού συστήματος .

Πέρασαν άλλα τέσσερα χρόνια στην προετοιμασία του «Barry Lyndon» (1975) ,όπου ο Ryan O’Neal ερμηνεύει τον   Ιρλανδό  τυχοδιώκτη που ταξιδεύει μέσα στα πεδία μάχης και τα σαλόνια της Ευρώπης του 18ου αιώνα  προσπαθώντας  να ενταχθεί στους αριστοκρατικούς κύκλους, με εφόδια  τη γοητεία του στις γυναίκες , το θράσος και την ικανότητά του στα όπλα. Ο προσωπικός  αγώνας του θα έχει νίκες και ήττες  , καταξίωση και ταπείνωση, φιλία και προδοσία, ηδονικά γλέντια  και προσωπικές τραγωδίες.

Το,βασισμένο στο ομότιτλο βιβλίο του Stephen King, «Τhe Shining» (1980)  αποτελεί μια αλληγορία για το αιμοβόρο κτήνος  που κρύβεται μέσα στον λαβύρινθο του ανθρώπινου μυαλού. Ισορροπεί με θαυμαστή επιδεξιότητα στο μεταίχμιο πραγματικού και φανταστικού στοιχειώνοντας τη μνήμη του θεατή  με ρυθμικά επαναλαμβανόμενες ανατριχιαστικές , κλειστοφοβικές  εικόνες .

Χρειάστηκαν επτά χρόνια για να παρουσιαστεί το αντιπολεμικό «Full Metal Jacket» (1987).Η ιδιομορφία  της ταινίας είναι ότι η ενότητα  της εκπαίδευσης  παρουσιάζεται  πολύ σκληρότερη και εφιαλτικότερη από αυτήν της αληθινής μάχης. Αυτή η ιδιοφυής επιλογή του  Kubrick αποδεικνύει ότι το βασικό θέμα του δεν είναι ο ίδιος ο πόλεμος αλλά ο μιλιταριστικός  μηχανισμός  παραγωγής βαρβαρότητας που μετατρέπει  ανθρώπους σε φονικές μηχανές.

Το τελευταίο έργο του Kubrick ήταν το «Eyes Wide Shut» (1999),μια τολμηρή ανατομία του σεξουαλισμού στο έγγαμο ζευγάρι με  καθαρά  φροϋδικούς όρους . Ο σκηνοθέτης  εικονογραφεί με υπνωτιστικό ρυθμό  την άβυσσο του ανθρώπινου μυαλού.

Ο  Kubrick υπήρξε ένας από τους πιο επιδραστικούς auteur στην ιστορία του κινηματογράφου. Οι ταινίες του είναι βαθιά πεσιμιστικές και σαρκαστικές, μεγαλόπνοες και υποβλητικές ,αφαιρετικές και ασαφείς. Δεν είχε συγκεκριμένο σκηνοθετικό ύφος, όπως οι Tarkovsky και Antonioni. Με κάθε είδος που ασχολήθηκε έθεσε αξεπέραστα όρια, κάνοντας ουσιαστικά  την ταινία “A Kubrick Film”, με την προσωπική του ετικέτα. Από μια συνολική αποτίμηση  του έργου του, ως κύρια χαρακτηριστικά προβάλλουν οι πολυσύνθετες σκηνοθετικές τεχνικές ,το απαράμιλλο οπτικό στυλ ,η αξεπέραστη τελειότητα της φόρμας και η εμμονή του να ανατέμνει με οξυδέρκεια και κλινική ψυχρότητα  τα άδυτα της ανθρώπινης φύσης .  Ακόμη και σήμερα το έργο του παραμένει πρωτοποριακό , διαχρονικό και ταυτόχρονα εγκεφαλικό και παγερά γοητευτικό.